15 Đề thi cuối kì 1 Lớp 9 môn Ngữ văn Kết nối tri thức (Có ma trận & Đáp án)

 15 Đề thi cuối kì 1 Lớp 9 môn Ngữ văn Kết nối tri thức (Có ma trận & Đáp án)
 Người đàn bà cùng thằng con trai sáu tuổi đi về phía con đường có những ánh đèn. Sau lưng hai 
mẹ con tiếng loa phóng thanh ra rả về buổi xiếc thú chìm dần trong bóng tối.
 (Theo Tống Phú Sa, Truyện ngắn hay 2015,
 NXB Văn học, 2015, trang 243-258)
Chú thích:
* Tống Phú Sa sinh ngày 21 tháng 3 năm 1975 tại Hà Tĩnh. Bà là một nhà giáo, nhà văn người có nhiều 
truyện ngắn đăng trên các báo, tạp chí từ Trung ương đến địa phương. Trang viết của bà đầy chất hiện 
thực và thấm đẫm tính nhân văn.
(1) " khốt": để chỉ những người lạc hậu, cổ lỗ sĩ, không thức thời.
 ..HẾT
 DeThiHay.net 15 Đề thi cuối kì 1 Lớp 9 môn Ngữ văn Kết nối tri thức (Có ma trận & Đáp án)
 HƯỚNG DẪN CHẤM
Phần Câu Nội dung Điểm
 I ĐỌC HIỂU 4,0
 Chỉ ra luận đề của đoạn trích? (0,5đ) 
 Câu 1 - Luận đề của đoạn trích: Bàn về niềm hi vọng.
 Trả lời sai, không trả lời: 0 điểm. 0,5
 Để làm nổi bật luận điểm không thể trộn lẫn hi vọng với nguyện vọng, 
 người viết đã dùng những lí lẽ nào? (0,5đ) 
 - Có thể mang cùng một lúc hàng ngàn nguyện vọng nhưng hi vọng thì chỉ có 0,25
 một mà thôi.
 Câu 2
 - Hi vọng có liên quan mật thiết với ý nghĩa cuộc sống. 0,25
 Cách cho điểm: 
 + Hs nêu được 2 lí lẽ cho 0,5 điểm.
 + Hs nêu được 1 lí lẽ cho 0,25 điểm.
 + Trả lời sai, không trả lời: 0 điểm.
 Chỉ ra tác dụng của biện pháp tu từ liệt kê trong câu văn sau: “Chúng ta 
 mong muốn người mình đang đợi sẽ đến đúng giờ, mong muốn đỗ kỳ thi, 
 hay mong cho do Rwanda tìm được nền hòa bình..., đây đều là những 
 nguyện vọng cá nhân”? (1,0đ) 
 - Biện pháp liệt kê: Liệt kê những nguyện vọng cá nhân:“mong muốn người 
 mình đang đợi sẽ đến đúng giờ, mong muốn đỗ kỳ thi, mong cho do Rwanda 0,25
 tìm được nền hòa bình”.
 - Tác dụng:
 Câu 3 + Giúp câu văn giàu nhịp điệu, sinh động, hấp dẫn. 0,25
 + Nhấn mạnh rằng con người có thể có rất nhiều nguyện vọng cùng một lúc. 0,25
 Đó đều là những nguyện vọng cao đẹp của cá nhân. 
 + Giúp người đọc phân biệt rõ giữa hi vọng và nguyện vọng. 0,25
 Cách cho điểm: 
 + Học sinh trả lời đúng, đủ 3 ý về tác dụng cho 0,75 điểm.
 + Học sinh trả lời đúng, đủ 2 ý về tác dụng cho 0,5 điểm
 + Trả lời được 1 ý: cho 0,25 điểm.
 + Trả lời sai, không trả lời: 0 điểm.
 Em hiểu ý kiến: “Để thể hiện sự ghét bỏ, chúng ta chẳng biết cách nào 
 ngoài từ chối những thứ chúng ta yêu thích, và rồi đều là những người bị 
 tổn thương” như thế nào? (1,0đ) 
 Câu 4 Gợi ý
 - Câu nói đã khẳng định: Cách để thể hiện sự ghét bỏ một ai đó là nói lời chối 0,5
 từ với những điều mà họ làm cho mình dù là điều mình yêu thích. Điều này gây 
 ra tổn thương, khổ đau cho chính mình và cả đối phương.
 DeThiHay.net 15 Đề thi cuối kì 1 Lớp 9 môn Ngữ văn Kết nối tri thức (Có ma trận & Đáp án)
 - Từ đó, tác giả khuyên đừng cố từ chối những điều mà mình yêu thích chỉ vì 0,5
 ghét bỏ một ai đó. Điều đó sẽ làm cho mọi người tổn thương......
 Cách cho điểm: 
 + Hs lí giải được 2 lí do cho 1,0 điểm.
 + Hs lí giải được 1 lí do cho 0,5 điểm.
 + HS có thể nêu những cách lí giải khác ngoài đáp án nhưng chính xác, phù 
 hợp, GV linh hoạt cho điểm.
 Hãy rút ra thông điệp em tâm đắc nhất từ văn bản trên và lý giải vì sao? 
 (1,0đ) 
 - Học sinh có thể trình bày một trong các thông điệp sau đây: 0,5
 + Cần sở hữu một niềm hi vọng có ý nghĩa.
 + Không nên làm tổn thương người khác.
 +...
 - Học sinh lý giải phù hợp với thông điệp mình lựa chọn.
 - Vì: 
 + Niềm hi vọng giúp cuộc sống của bản thân có lí tưởng, có đích đến để không 0,5
 cảm thấy lạc lõng trong những bộn bề cuộc đời. 
 Câu 5 + Hi vọng còn tạo sức mạnh, động lực để ta vượt thử thách và được là chính 
 mình với những suy nghĩ đích thực của mình.
 ...
 Cách cho điểm: 
 + HS trả lời đúng 1 thông điệp cho 0,5 điểm; Trả lời 2 thông điệp trở lên 
 không cho điểm.
 + Lý giải 1 lí do phù hợp, đúng trọng tâm cho 0,5 điểm.
 + Không lí giải: 0 điểm.
 + HS có thể nêu những thông điệp, cách lí giải khác ngoài đáp án nhưng chính 
 xác, phù hợp, GV linh hoạt cho điểm.
II VIẾT 6,0
 Viết đoạn văn (từ 8 đến 10 câu, có đánh số thứ tự các câu) trình bày giải 2,0
 pháp để giữ gìn và nuôi dưỡng tình cảm với các thành viên trong gia đình. 
 (2,0đ)
 a. Xác định được yêu cầu về hình thức đoạn văn, dung lượng của đoạn văn (12 0,25
 đến 14 câu).
 - Đảm bảo hình thức một đoạn văn nghị luận có mở đoạn, thân đoạn, kết đoạn.
 Câu 1
 - Dung lượng: từ 8 - 10 câu.
 b. Xác định đúng vấn đề cần nghị luận 0,25
 Cách giữ gìn và nuôi dưỡng tình cảm với các thành viên trong gia đình.
 c. Triển khai vấn đề bằng lập luận chặt chẽ với lí lẽ, dẫn chứng phù hợp, thuyết 1,0
 phục. Dưới đây là một số gợi ý triển khai:
 - Mở đoạn: Giới thiệu vấn đề nghị luận, khẳng định sự cần thiết của vấn đề đó.
 DeThiHay.net 15 Đề thi cuối kì 1 Lớp 9 môn Ngữ văn Kết nối tri thức (Có ma trận & Đáp án)
 - Thân đoạn: 
 - Đề xuất được các giải pháp khả thi để giữ gìn và nuôi dưỡng tình cảm với các 
 thành viên trong gia đình. Có thể như sau:
 - Về nhận thức: 
 + Tình cảm với gia đình là tình cảm vô cùng cần thiết quan trọng trong cuộc 
 sống của mỗi người. 0,5
 + Gia đình là điểm tựa tinh thần vững chắc, giúp chúng ta có thêm động lực để 
 vượt qua những khó khăn, thách thức. 
 - Về hành động:
 + Cần duy trì bữa cơm gia đình thường xuyên. Dù công việc có bận rộn nhưng 
 gia đình vẫn nên quây quần bên nhau để chia sẻ về những hoạt động diễn ra 
 trong ngày để thấu hiểu nhau hơn.
 + Chia sẻ, hỗ trợ nhau các công việc gia đình. Qua các việc làm thường ngày 0,5
 giúp gắn kết các thành viên trong gia đình hơn.
 + Quan tâm, chăm sóc, động viên các thành viên mỗi khi ốm đau, mệt mỏi.
 + Đối với các thành viên trong gia đình, hãy luôn cho đi ,đừng toan tính thiệt 
 hơn...
 - Kết đoạn: Khẳng định lại ý nghĩa của gia đình đối với mỗi người và rút ra 
 bài học cho bản thân
 d. Diễn đạt: 0,25
 Đảm bảo chuẩn chính tả, dùng từ, ngữ pháp tiếng Việt, liên kết câu trong đoạn 
 văn.
 e. Sáng tạo: Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận; có cách diễn đạt 0,25
 mới mẻ.
 Cách cho điểm: 
 - Điểm 2,0 -> 1,75: Đáp ứng tốt các yêu cầu về kiến thức và kĩ năng. Bài viết 
 sâu sắc, sáng tạo, lập luận chặt chẽ, dẫn chứng phong phú, xác thực. 
 Điểm 1,5 -> 1,0: Đáp ứng tương đối tốt các yêu cầu về kĩ năng, nội dung. Đảm 
 bảo được gần hết các ý như yêu cầu nhưng còn một số lỗi về diễn đạt.
 - Điểm 0,5 -> 0,75: Các giải pháp còn sơ sài, diễn đạt chưa trôi chảy, lưu loát. 
 - Điểm 0,25: Diễn đạt chung chung, không làm rõ được vấn đề nghị luận, còn 
 có nhiều lỗi chính tả.
 - Điểm 0: Không làm hoặc lạc đề.
 VIẾT
 4,0
 Em hãy viết bài văn phân tích tác phẩm “Vé xem xiếc” của Tống Phú Sa.
 * Yêu cầu chung:
Câu 2
 - Đây là dạng bài cụ thể: Viết bài văn nghị luận phân tích truyện ngắn sau: Vé 
 xem xiếc.
 - Xác định đúng kiểu bài nghị luận văn học phân tích tác phẩm văn học truyện.
 DeThiHay.net 15 Đề thi cuối kì 1 Lớp 9 môn Ngữ văn Kết nối tri thức (Có ma trận & Đáp án)
 * Yêu cầu cụ thể.
 a. Xác định được yêu cầu của kiểu bài 0,25
 - Xác định được yêu cầu của kiểu bài: Bài nghị luận văn học phân tích một tác 
 phẩm truyện ngắn.
 b. Xác định đúng vấn đề cần nghị luận: Phân tích một số nét đặc sắc về nội 0,25
 dung chủ đề và hình thức nghệ thuật của truyện ngắn “Vé xem xiếc”.
 c. Đề xuất được hệ thống ý phù hợp để làm rõ vấn đề nghị luận: 
 - Hs vận dụng các thao tác lập luận để triển khai vấn đề thành các luận điểm, 
 luận cứ phù hợp có sức thuyết phục.
 - Sắp xếp được các ý theo bố cục hợp lí ba phần của bài văn nghị luận. Sau đây 
 là một số gợi ý:
 I. Mở bài:
 - Giới thiệu tác giả, tác phẩm. 0,25
 - Nêu nhận xét khái quát về tác phẩm.
 II. Thân bài: Giải quyết vấn đề nghị luận
 1, Luận điểm 1: Phân tích nội dung, chủ đề của tác phẩm:
 a, Nêu nội dung chính của truyện. 0,25
 - Câu chuyện kể về một người mẹ đơn thân, bán bánh mì rong để nuôi đứa con 
 trai mới lên sáu tuổi. 
 - Ngày tổng kết tốt nghiệp mầm non, cậu bé được cô giáo tặng một vé xem xiếc 
 miễn phí. Cậu bé vui sướng vì đây là lần đầu cậu được xem xiếc. 
 - Khi đến rạp, mẹ con chị mới biết chiếc vé chỉ dành cho trẻ em, mà trẻ em 
 phải có người lớn đi cùng mới được vào. Chị không dám mạo hiểm bỏ ra số 
 tiền duy nhất mình có để mua vé xem. Chị đành xin lỗi con trai, ôm con, giấu 
 đi nước mắt. Cậu bé thất vọng nhưng nén nỗi buồn và nói gánh xiếc còn non 
 nghề, chẳng đáng xem.
 b, Phân tích nội dung chủ đề của tác phẩm truyện. Truyện ca ngợi những 1,0
 tình cảm đáng quý, đáng trân trọng của con người, cụ thể:
 - Truyện viết về tình mẫu tử thiêng liêng, cảm động của hai mẹ con người phụ 
 nữ nghèo khổ. Đó là tình cảm của người mẹ dành cho con. Dù nghèo khổ, ít 
 học, nhưng người mẹ rất yêu thương con, muốn cùng con đi xem xiếc, hạnh 
 phúc khi thấy con vui. Đó còn là tình cảm của con dành cho mẹ. Đó là một cậu 
 bé tuy mới 6 tuổi nhưng rất hiểu chuyện và yêu thương mẹ. Em ý thức được về 
 gia cảnh của hai mẹ con, nên không bao giờ có đòi hỏi thái quá khiến mẹ phải 
 khó xử. (Học sinh nêu lí lẽ, bằng chứng về sự hi sinh và tình cảm lớn lao mà 
 mẹ con họ dành cho nhau để làm sáng tỏ).
 - Truyện thể hiện khát vọng và ước mơ của trẻ thơ. Cậu bé mong chờ tấm vé 
 xem xiếc như một ước muốn lớn lao, thể hiện sự ngây thơ và niềm tin vào 
 những điều tốt đẹp mặc dù điều kiện sống rất hạn chế. (Học sinh nêu lí lẽ, bằng 
 chứng làm sáng tỏ tâm trạng của cậu bé).
 DeThiHay.net 15 Đề thi cuối kì 1 Lớp 9 môn Ngữ văn Kết nối tri thức (Có ma trận & Đáp án)
 - Truyện phản ánh những khó khăn thử thách mà gia đình nghèo gặp phải đồng 
 thời ca ngợi sự kiên nhẫn và nỗ lực của họ để mang lại những điều tốt nhất cho 
 con cái, thể hiện tấm lòng cảm thương, sẻ chia, trân trọng của nhà văn với 
 những mảnh đời nghèo khó.
 (Học sinh nêu lí lẽ, bằng chứng về hoàn cảnh gia đình, công việc người 
 mẹ.để làm sáng tỏ).
 Hướng dẫn chấm phần phân tích chủ đề:
 + Học sinh nêu và phân tích thuyết phục được 3 chủ đề cho 1,0 điểm.
 + Học sinh nêu và phân tích thuyết phục được 2 chủ đề cho 0,75 điểm.
 + Học sinh nêu và phân tích thuyết phục được 1 chủ đề cho 0,5 điểm.
 2, Luận điểm 2: Phân tích một số nét đặc sắc về hình thức nghệ thuật của 1,0
 tác phẩm:
 - Nghệ thuật xây dựng cốt truyện: Cốt truyện đơn giản, gần gũi đời thường, 
 xoay quanh cuộc sống của hai mẹ con người phụ nữ bán bánh mì rong. Đứa trẻ 
 háo hức với chiếc vé xem xiếc nhưng khi đến nơi vì không đủ tiền mua vé 
 người lớn nên mẹ con họ đành quay trở về. Tình huống đơn giản nhưng làm 
 nổi bật được tính cách nhân vật và tư tưởng chủ đề của tác phẩm.
 - Nghệ thuật xây dựng nhân vật: Truyện còn thành công ở nghệ thuật xây dựng 
 nhân vật, nhất là nhân vật cậu con trai chủ yếu được khắc hoạ qua phương diện 
 lời nói, hành động, suy nghĩ và qua mối quan hệ với nhân vật khác.(Học sinh 
 nêu lí lẽ, bằng chứng làm sáng tỏ).
 - Ngoài ra, để làm sáng lên tư tưởng chủ đề của truyện, nhà văn còn thành công 
 ở nghệ thuật miêu tả tâm lý, đặc biệt là tâm lý người mẹ. Tài năng của nhà văn 
 thể hiện rõ nhất trong đoạn miêu tả sự đấu tranh tư tưởng của người mẹ khi biết 
 rằng phải mua vé mới được vào xem xiếc... (Học sinh nêu lí lẽ, bằng chứng 
 làm sáng tỏ).
 - Vé xem xiếc còn cuốn hút người đọc ở cách dẫn chuyện, kể chuyện tự nhiên. 
 Ngôn ngữ đối thoại, độc thoại nội tâm sâu sắc, chân thực, lôi cuốn (Học sinh 
 nêu lí lẽ, bằng chứng làm sáng tỏ).
 - Nghệ thuật xây dựng chi tiết truyện đặc sắc: Cậu bé háo hức chờ đợi ngày 
 được đi xem xiếc, sự thất vọng của cậu khi không thể vào xem xiếc cùng mẹ. 
 Cảm xúc dằn vặt và kiên cường của mẹ khi dẫn con về (Học sinh nêu lí lẽ, 
 bằng chứng làm sáng tỏ).
 - 
 Hướng dẫn chấm phần phân tích một số nét đặc sắc về hình thức nghệ 
 thuật:
 + Học sinh nêu và phân tích thuyết phục được 3 đặc sắc về nghệ thuật như đáp 
 án cho 1,0 điểm.
 + Học sinh nêu và phân tích thuyết phục được 2 đặc sắc về nghệ thuật như đáp 
 án cho 0,75 điểm.
 DeThiHay.net 15 Đề thi cuối kì 1 Lớp 9 môn Ngữ văn Kết nối tri thức (Có ma trận & Đáp án)
 + Học sinh nêu và phân tích thuyết phục được 1 đặc sắc về nghệ thuật như đáp 
 án cho 0,5 điểm.
 III. Kết bài: 0,25
 - Khái quát thành công, giá trị của truyện ngắn.
 - Bài học cho bản thân.
 d. Viết bài văn đảm bảo các yêu cầu sau: 0,25
 - Lựa chọn được các thao tác lập luận phù hợp để triển khai vấn đề nghị luận. 
 - Lập luận chặt chẽ, thuyết phục: Lý lẽ kết hợp với bằng chứng; sắp xếp hệ 
 thống ý mạch lạc, lôgic.
 đ. Diễn đạt 0,25
 Đảm bảo chuẩn chính tả, dùng từ, ngữ pháp tiếng Việt, liên kết văn bản.
 e. Sáng tạo 0,25
 Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận; có cách diễn đạt mới mẻ.
 Cách cho điểm: 
 - Điểm từ 3,0 -> 4,0: Đáp ứng tốt các yêu cầu trên; lập luận logic, sáng rõ, 
 chặt chẽ; dẫn chứng phong phú, thuyết phục; văn viết có giọng điệu riêng, giàu 
 hình ảnh, cảm xúc. 
 - Điểm từ 2,0 -> 2,75: Đáp ứng tương đối các yêu cầu trên; lập luận khá logic, 
 sáng rõ, chặt chẽ; dẫn chứng thuyết phục; văn viết có cảm xúc; còn mắc một 
 số lỗi diễn đạt.
 - Điểm 1 -> 1,75: Đảm bảo các yêu cầu trên ở mức độ sơ sài, chưa biết phân 
 chia luận điểm; chưa biết đánh giá; văn viết còn lủng củng, nhiều lỗi chính tả, 
 dùng từ đặt câu.
 - Điểm 0,25-> 0,75: Chưa hiểu đúng đề, phân tích một cách chung chung, thiếu 
 thuyết phục; văn viết sai nhiều lỗi, trình bày cẩu thả.
 - Điểm 0: Không làm bài hoặc lạc đề.
 Lưu ý: Giám khảo cân nhắc trong tổng thể bài làm của thí sinh, linh hoạt 
 tránh đếm ý cho điểm.
 DeThiHay.net 15 Đề thi cuối kì 1 Lớp 9 môn Ngữ văn Kết nối tri thức (Có ma trận & Đáp án)
 ĐỀ SỐ 4
 MA TRẬN ĐỀ KIỂM TRA CUỐI HỌC KÌ I - LỚP 9
 MÔN: NGỮ VĂN
 Thành phần Nội dung/ Mức độ nhận thức
 TT Tổng % điểm
 năng lực Đơn vị kiến thức Nhận biết Thông hiểu Vận dụng
 Văn bản nghị luận
 I Năng lực đọc văn học viết về tác 2 2 1 40%
 phẩm văn học
 Viết đoạn văn 1* 1* 1*
 NLXH
 II Năng lực viết Viết bài văn phân 60%
 tích tác phẩm văn 1* 1* 1*
 học (truyện ngắn)
Tổng 2,0 4,0 4,0
Tỉ lệ % 20% 40% 40% 100%
Tỉ lệ chung 60% 40%
 DeThiHay.net 15 Đề thi cuối kì 1 Lớp 9 môn Ngữ văn Kết nối tri thức (Có ma trận & Đáp án)
 BẢNG ĐẶC TẢ ĐỀ KIỂM TRA CUỐI HỌC KÌ I - LỚP 9
 MÔN: NGỮ VĂN
 Số câu hỏi
 Nội dung/ 
 Chương/ theo mức độ nhận thức
TT Đơn vị kiến Mức độ đánh giá
 Chủ đề Nhận Thông Vận 
 thức
 biết hiểu dụng
 1 Đọc hiểu Văn bản nghị Nhận biết: 2 2 1
 luận văn học - Xác định phương thức biểu đạt 
 viết về tác chính của văn bản.
 phẩm văn học - Nhận biết từ ngữ, hình ảnh, chi tiết 
 trong văn bản.
 - Nhận biết được câu rút gọn trong 
 truyện ngắn.
 Thông hiểu:
 - Khôi phục được thành phần rút gọn 
 để tạo thành câu hoàn chỉnh.
 - Phân tích được quan điểm của tác 
 giả trong đoạn văn bản. 
 Vận dụng:
 - Rút ra được thông điệp/bài học/ lời 
 khuyên cho bản thân và người khác 
 từ nội dung của văn bản.
 2 Viết Viết đoạn văn Nhận biết: 1TL* 1TL* 1TL*
 NLXH - Viết đúng hình thức bài văn, sử 
 dụng từ ngữ chính xác, không mắc 
 lỗi diễn đạt.
 Thông hiểu:
 - Xác định được vấn đề nghị luận 
 cần viết.
 - Hiểu được cách viết bài văn nghị 
 luận xã hội, viết đầy đủ các luận 
 điểm.
 Vận dụng:
 - Trình bày suy nghĩ, làm rõ nhận 
 định.
 Viết bài văn Nhận biết: Xác định được yêu cầu 1TL* 1TL* 1TL*
 phân tích tác về nội dung của bài văn nghị luận 
 phẩm văn học văn học phân tích truyện ngắn.
 (truyện ngắn) Thông hiểu:
 - Hiểu được cách làm bài nghị luận 
 DeThiHay.net 15 Đề thi cuối kì 1 Lớp 9 môn Ngữ văn Kết nối tri thức (Có ma trận & Đáp án)
 phân tích một tác phẩm truyện ngắn. 
 Viết đầy đủ các luận điểm, sử dụng 
 các bằng chứng từ tác phẩm để làm 
 sáng tỏ ý kiến nêu trong bài viết.
 - Phân tích được chủ đề, tư tưởng, 
 thông điệp mà văn bản muốn gửi 
 đến người đọc thông qua hình thức 
 nghệ thuật của văn bản; phân tích 
 được một số căn cứ để xác định chủ 
 đề.
 - Hiểu và nêu được ý nghĩa, giá trị 
 của tác phẩm truyện ngắn.
 Vận dụng:
 Viết đoạn văn hoàn chỉnh; nêu được 
 chủ đề, phân tích được nội dung và 
 chỉ ra một số nét đặc sắc về hình 
 thức nghệ thuật của tác phẩm được 
 dùng trong văn bản, làm sáng tỏ chủ 
 đề và những nét đặc sắc về nghệ 
 thuật của tác phẩm được thể hiện 
 qua những yếu tố cơ bản của thể loại 
 truyện ngắn như cốt truyện, nhân 
 vật, tình huống truyện, ngôi kể
Tổng 2 4 4
Tổng 2 4 4
 DeThiHay.net