9 Đề thi giữa kì 2 Lớp 12 môn Ngữ văn Kết nối tri thức (Có ma trận & Đáp án)

 9 Đề thi giữa kì 2 Lớp 12 môn Ngữ văn Kết nối tri thức (Có ma trận & Đáp án)
 ĐỀ THI GIỮA HỌC KÌ II
 Trường: .....................................................
 MÔN: NGỮ VĂN LỚP 12 
 Họ và tên: .................................................
 SÁCH KẾT NỐI TRI THỨC
 Lớp: .........................................................
 Thời gian làm bài: ..... phút (Không kể thời gian giao đề)
I. ĐỌC HIỂU (4,0 điểm)
Đọc văn bản sau:
 Dòng sông lặng ngắt như tờ
 Sao đưa thuyền chạy, thuyền chờ trăng theo.
 Bốn bề phong cảnh vắng teo,
 Chỉ nghe cót két tiếng chèo thuyền nan.
 Lòng riêng, riêng những bàn hoàn
 Lo sao khôi phục giang san Tiên Rồng.
 Thuyền về, trời đã rạng đông 
 Bao la nhuốm một màu hồng đẹp tươi.
 Ngày 18/8/1949
(Hồ Chí Minh, Đi thuyền trên sông Đáy, in trong tập Hồ Chí Minh - Thơ, NXB Văn học, Hà Nội, 
1975, tr.59)
Chú thích:
- Bài thơ được sáng tác năm 1949 trong lần Bác từ Khấu Lấu (thuộc xã Tân Trào) xuôi thuyền về huyện lị 
Sơn Dương (Tuyên Quang) thăm một lớp học của cán bộ kháng chiến.
- Sử dụng hình thức lẩy Kiều (sửa chữa hay thay đổi một vài chữ trong câu Kiều nhằm diễn đạt một đề 
tài): Ở đây, Bác mượn lời một câu thơ trong Truyện Kiều của tác giả Nguyễn Du (Câu 711: Nỗi riêng, 
riêng những bàn hoàn)
Thực hiện các yêu cầu:
Câu 1. (0,75 điểm) Xác định thể thơ của văn bản.
Câu 2. (0,75 điểm) Những hình ảnh nào xuất hiện trong bốn câu thơ đầu mang vẻ đẹp cổ điển?
Câu 3. (1,0 điểm) Phân tích tác dụng của việc sử dụng biện pháp tu từ so sánh trong dòng thơ “Dòng 
sông lặng ngắt như tờ”.
Câu 4. (1,0 điểm) Nêu cảm hứng chủ đạo của bài thơ.
Câu 5. (0,5 điểm) Thông điệp nào của bài thơ có ý nghĩa nhất với anh/chị?
II. VIẾT (6,0 điểm )
Câu 1. (2,0 điểm)
Anh/Chị hãy viết một đoạn văn (khoảng 200 chữ) phân tích tâm trạng của nhân vật trữ tình trong bốn câu 
thơ cuối của bài thơ ở phần Đọc hiểu.
Câu 2. (4,0 điểm)
Viết bài văn nghị luận (khoảng 600 chữ) trình bày suy nghĩ của anh/chị về sự cần thiết phải biết trân trọng 
các giá trị lịch sử đối với thế hệ trẻ trong thời đại ngày nay.
 ----- HẾT-----
 DeThiHay.net 9 Đề thi giữa kì 2 Lớp 12 môn Ngữ văn Kết nối tri thức (Có ma trận & Đáp án)
 HƯỚNG DẪN CHẤM
Phần Câu Nội dung Điểm
 I ĐỌC HIỂU 6,0 
 1 Thế thơ: lục bát 0,75
 Những hình ảnh mang vẻ đẹp cổ điển trong bốn câu thơ đầu: dòng sông, thuyền, 
 2 0,75
 sao, trăng
 Tác dụng của biện pháp tu từ so sánh:
 3 - Tăng tính gợi hình, gợi cảm cho câu thơ 1,0
 - Làm nổi bật sự yên ắng, tĩnh lặng của dòng sông
 Cảm hứng chủ đạo của bài thơ:
 - Tình yêu thiên nhiên, cuộc sống
 4 1,0
 - Nỗi lo về vận mệnh của đất nước
 - Tinh thần lạc quan, tin tưởng vào thắng lợi của cách mạng.
 - HS có thể đưa ra nhiều thông điệp khác nhau, miễn là phù hợp. Dưới đây là một 
 vài gợi ý:
 - Thông điệp về tình yêu quê hương, đất nước, có trách nhiệm với việc xây dựng 
 5 0,5
 và phát triển đất nước
 - Thông điệp về tinh thần lạc quan, tin tưởng vào những điều tốt đẹp trong cuộc 
 sống
 II VIẾT
 Giám khảo cần xem xét, đánh giá bài làm của thí sinh theo các yêu cầu cần đạt về 
 viết văn nghị luận của Chương trình Ngữ văn 2018, cụ thể:
 - Xác định, triển khai và làm sáng tỏ được vấn đề nghị luận theo một cấu trúc chặt 
 chẽ, có mở đầu và kết thúc rõ ràng.
 6,0
 - Trình bày rõ được quan điểm và hệ thống các luận điểm phù hợp với bố cục 
 đoạn văn hoặc bài văn nghị luận; bảo đảm yêu cầu cả về ý tưởng và hành văn.
 - Lựa chọn được các thao tác nghị luận phù hợp; trình bày, sử dụng các lí lẽ xác 
 đáng và bằng chứng thuyết phục.
 Thể hiện được ý tưởng cá nhân, có cách nhìn mang đậm cá tính.
 Anh/ Chị hãy viết một đoạn văn (khoảng 200 chữ) phân tích tâm trạng của 
 1 2,0
 nhân vật trữ tình trong bốn câu thơ cuối của bài thơ ở phần Đọc hiểu.
 Đoạn văn đáp ứng được các yêu cầu sau:
 a. Yêu cầu chung: xác định đúng vấn đề nghị luận; bảo đảm yêu cầu về hình 
 thức, dung lượng
 - Vấn đề nghị luận: tâm trạng của nhân vật trữ tình trong bốn câu thơ cuối của bài 0,5
 thơ ở phần Đọc hiểu
 - Hình thức: có thể trình bày đoạn văn theo cách diễn dịch, quy nạp, phối hợp
 Dung lượng: khoảng 200 chữ
 DeThiHay.net 9 Đề thi giữa kì 2 Lớp 12 môn Ngữ văn Kết nối tri thức (Có ma trận & Đáp án)
 b. Yêu cầu cụ thể: học sinh triển khai đoạn văn theo trình tự hợp lí và sử dụng 
 đúng các kĩ năng nghị luận.
 b1. Phân tích được tâm trạng của nhân vật trữ tình qua bốn câu thơ cuối của 
 bài thơ ở phần Đọc hiểu:
 - Tâm trạng lo lắng, trăn trở về vận mệnh của đất nước: Lo sao khôi phục giang 
 san Tiên Rồng.
 - Tâm trạng phấn khởi, lạc quan, tin tưởng vào sự thắng lợi của cách mạng.
 b2. Đánh giá được tâm trạng của nhân vật trữ tình và nghệ thuật Tâm trạng 
 của nhân vật trữ tình trong đoạn thơ phản ánh vẻ đẹp tâm hồn của người chiến sĩ – 
 nghệ sĩ Hồ Chí Minh, người đã dành trọn cuộc đời cho dân tộc; sử dụng hình thức 
 lẩy Kiều một cách hợp lí, sáng tạo, bút pháp tả cảnh ngụ tình, ngôn ngữ cô đọng, 
 hàm súc. 
 b3. Sáng tạo
 - Có những ý đột phá, vượt ra ngoài Đáp án nhưng có sức thuyết phục.
 - Có cách diễn đạt tinh tế, độc đáo
 Viết bài văn nghị luận (khoảng 600 chữ) trình bày suy nghĩ của anh/ chị về sự 
2 cần thiết phải trân trọng các giá trị lịch sử đối với thế hệ trẻ trong thời đại 4,0
 ngày nay.
 Bài văn đáp ứng được các yêu cầu sau:
 a. Yêu cầu chung: xác định đúng vấn đề nghị luận; bảo đảm yêu cầu về dung 
 lượng và sử dụng bằng chứng
 - Vấn đề nghị luận: sự cần thiết phải trân trọng các giá trị lịch sử đối với thế hệ 1,0
 trẻ trong thời đại ngày nay.
 - Dung lượng: khoảng 600 chữ.
 - Bằng chứng: thực tế đời sống
 b. Yêu cầu cụ thể: thí sinh triển khai bài viết theo trình tự hợp lí và sử dụng đúng 
 3,0
 các kĩ năng nghị luận.
 b1. Viết được mở bài và kết bài cho bài văn nghị luận xã hội
 - Mở bài: giới thiệu được vấn đề nghị luận. 0,5
 - Kết bài: khẳng định được vấn đề nghị luận.
 b2. Giải thích được vấn đề nghị luận:
 - Giá trị lịch sử là những bài học sâu sắc từ quá khứ, là cội nguồn của dân tộc, 
 là những yếu tố hình thành nên nền văn hóa, truyền thống do thế hệ đi trước gây 
 dựng, giữ gìn, lưu truyền và được kế thừa, phát huy. 0,5
 - Trân trọng những giá trị lịch sử là thái độ yêu mến, ngưỡng mộ, tự hào, biết ơn, 
 hành động bảo vệ, giữ gìn, phát triển những truyền thống lịch sử của dân tộc được 
 truyền lại từ các thế hệ đi trước.
 b3. Phân tích, chứng minh được vấn đề nghị luận:
 Phân tích, chứng minh được sự cần thiết của việc trân trọng các giá trị lịch sử đối 1,0
 với thế hệ trẻ trong thời đại ngày nay.
 DeThiHay.net 9 Đề thi giữa kì 2 Lớp 12 môn Ngữ văn Kết nối tri thức (Có ma trận & Đáp án)
 - Trân trọng các giá trị lịch sử giúp bồi đắp lòng yêu nước, tự hào dân tộc
 Các giá trị lịch sử giúp thế hệ trẻ hiểu được cội nguồn, lịch sử dựng nước và giữ 
 nước của cha ông, các truyền thống văn hóa từ đó bồi dưỡng lòng yêu nước và tự 
 hào dân tộc
 - Trân trọng các giá trị lịch sử giúp thế hệ trẻ rèn luyện bản lĩnh, sống xứng 
 đáng với các giá trị lịch sử mà cha ông đã để lại
 + Để có được nước Việt Nam hòa bình như hôm nay cha ông ta đã hi sinh biết 
 bao xương máu, vì vậy hiểu được giá trị lịch sử giúp người trẻ sống có ý nghĩa 
 hơn, xứng đáng hơn, biết ơn các thế hệ đi trước, có trách nhiệm với quê hương đất 
 nước
 + Những bài học về giữ nước, dựng nước, về những lần canh tân thất bại hay 
 những cuộc cải cách thắng lợi là bài học quý giá cho các bạn trẻ trong khởi 
 nghiệp, quản lý xã hội và phát triển bản thân.
 - Trân trọng các giá trị lịch sử là giữ gìn, khẳng định bản sắc dân tộc
 + Trân trọng lịch sử giúp người trẻ hiểu rõ những nét đặc trưng về tâm hồn, lối sống 
 của người Việt (lòng yêu nước, sự cần cù, tinh thần lá lành đùm lá rách). Đây là "bộ 
 nhận diện" để các bạn trẻ tự tin bước ra thế giới mà không trở thành bản sao của 
 bất
 kỳ dân tộc nào khác.
 + Hiểu biết lịch sử giúp thế hệ trẻ có cái nhìn thấu đáo trước những thông tin sai 
 lệch, những luận điệu xuyên tạc, từ đó bảo vệ vững chắc nền tảng tư tưởng và văn 
 hóa dân tộc
 - Dẫn chứng thực tiễn (gợi ý):
 + Những người trẻ tìm hiểu về lịch sử thông qua sách báo, mạng xã hội, tham gia các 
 ngày lễ lớn của dân tộc
 + Những bạn trẻ tham gia hoạt động đền ơn đáp nghĩa, chăm sóc nghĩa trang liệt 
 sĩ, mẹ Việt Nam anh hùng.
 + Những bạn trẻ sáng tạo video về các danh nhân lịch sử, các sự kiện lớn của dân 
 tộc
 b4. Mở rộng, nâng cao vấn đề nghị luận và rút ra bài học:
 - Mở rộng, nâng cao vấn đề
 + Phê phán một bộ phận giới trẻ thờ ơ với lịch sử, hiểu sai về các giá trị lịch sử;
 + Trân trọng các giá trị cần tránh chạy theo hình thức, khuôn sáo; yêu lịch sử theo 
 phong trào
 0,5
 - Bài học:
 + Trong thời đại hội nhập hiện nay thế giới có nhiều thay đổi, người trẻ cần nhận 
 thức về tầm quan trọng của các giá trị lịch sử để góp phần vào công cuộc xây dựng 
 và phát triển đất nước
 + Cần có những hành động đúng đắn, thiết thực thể hiện sự trân trọng các giá trị 
 lịch sử, lan tỏa các giá trị tốt đẹp đến với cộng đồng, xã hội..
 DeThiHay.net 9 Đề thi giữa kì 2 Lớp 12 môn Ngữ văn Kết nối tri thức (Có ma trận & Đáp án)
 b5. Sáng tạo
 0,5
 - Có những ý đột phá, vượt ra ngoài Đáp án nhưng có sức thuyết phục.
 - Có cách diễn đạt tinh tế, độc đáo.
 DeThiHay.net 9 Đề thi giữa kì 2 Lớp 12 môn Ngữ văn Kết nối tri thức (Có ma trận & Đáp án)
 ĐỀ SỐ 4
 MA TRẬN ĐỀ THI GIỮA HỌC KÌ II – LỚP 12
 MÔN: NGỮ VĂN
 Mức độ nhận thức
 Thông Tổng
 Nội dung/đơn vị kĩ Nhận biết Vận dụng
TT Kĩ năng hiểu % 
 năng
 Số Số Số điểm
 Điểm Điểm Điểm
 câu câu câu
 Đọc hiểu
 Thơ văn Hồ Chí Minh
 Truyện ngắn/ Thơ/ 
 *Ngữ liệu ngoài SGK, 
1 Văn chính luận Hồ 2 2.0 1 1.0 1 1.0 40
 phù hợp với quy định 
 Chí Minh
 pháp luật, chuẩn mực 
 đạo đức.
 Viết Viết đoạn văn nghị 
 1* 0.5 1* 1.0 1* 0.5 20
 Viết đoạn văn nghị luận luận văn học
2
 văn học và viết bài văn Viết bài văn nghị 
 1* 1.0 1* 1.0 1* 2.0 40
 nghị luận xã hội luận xã hội
Tỉ lệ điểm các mức độ nhận thức 35 % 30 % 35%
 100%
Tổng % điểm 65 % 35 %
 DeThiHay.net 9 Đề thi giữa kì 2 Lớp 12 môn Ngữ văn Kết nối tri thức (Có ma trận & Đáp án)
 BẢNG ĐẶC TẢ ĐỀ THI GIỮA HỌC KÌ II – LỚP 12
 MÔN: NGỮ VĂN
 Số lượng câu hỏi theo 
 Tổng 
 Đơn vị kiến mức độ nhận thức
TT Kỹ năng Mức độ đánh giá %
 thức/ kỹ năng Nhận Thông Vận 
 Điểm
 biết hiểu dụng
 Nhận biết: 
 - Nhận biết được nhân vật người 
 kể chuyện, ngôi kể, điểm nhìn 
 trong truyện ngắn.
 - Nhận biết được một số yếu tố của 
 truyện ngắn 
 - Nhận biết được đề tài, đặc điểm 
 ngôn ngữ, thủ pháp nghệ thuật của 
 truyện ngắn
 - Nhận biết được các dấu hiệu hiện 
 đại truyện ngắn.
 Thông hiểu:
 - Tóm tắt được cốt truyện.
 Đọc hiểu
 - Phân tích được những đặc điểm 
 Truyện 
 của nhân vật truyện ngắn Hồ Chí 
 ngắn/ 
 Minh
 Thơ/ Văn 
 1 Truyện ngắn - Lí giải vai trò, ý nghĩa của nhân 2 1 1 40
 chính 
 vật với chủ đề, tư tưởng của tác 
 luận Hồ 
 phẩm.
 Chí Minh
 - Lí giải được ý nghĩa, tác dụng 
 của những chi tiết quan trọng trong 
 tác phẩm; phân tích được tác dụng 
 của những yếu tố hậu hiện đại (nếu 
 có) trong tác phẩm.
 - Nêu được chủ đề, tư tưởng, thông 
 điệp của văn bản; phân tích được 
 sự phù hợp giữa người kể chuyện, 
 điểm nhìn trong việc thể hiện chủ 
 đề của văn bản. 
 - Phát hiện và lí giải được giá trị 
 nhận thức, giáo dục và thẩm mĩ; 
 giá trị văn hoá, triết lí nhân sinh từ 
 tác phẩm.
 DeThiHay.net 9 Đề thi giữa kì 2 Lớp 12 môn Ngữ văn Kết nối tri thức (Có ma trận & Đáp án)
 - Phân tích được quan điểm của 
 người viết về lịch sử, văn hoá, 
 được thể hiện trong văn bản.
 - Hiểu và lí giải được một số đặc 
 điểm cơ bản của phong cách văn 
 học (nếu có) thể hiện trong tác 
 phẩm.
 Vận dụng:
 - Vận dụng được kinh nghiệm đọc, 
 trải nghiệm về cuộc sống và kiến 
 thức văn học để đánh giá, phê bình 
 văn bản truyện ngắn, thể hiện được 
 cảm xúc, suy nghĩ của cá nhân về 
 tác phẩm. 
 - Đánh giá được giá trị nhận thức, 
 giáo dục và thẩm mĩ của tác phẩm.
 Vận dụng cao:
 - Đặt tác phẩm trong bối cảnh sáng 
 tác và bối cảnh hiện tại để đánh giá 
 ý nghĩa, giá trị của tác phẩm. 
 - Vận dụng những hiểu biết về lịch 
 sử, văn hóa để lí giải quan điểm 
 của tác giả thể hiện trong tác 
 phẩm. 
 - Đánh giá được khả năng tác động 
 của tác phẩm văn học đối với 
 người đọc và tiến bộ xã hội theo 
 quan điểm cá nhân. 
 Nhận biết: 
 - Nhận biết được nhân vật trữ tình, 
 chủ thể trữ tình trong bài thơ.
 - Nhận biết được đề tài, ngôn ngữ, 
 thủ pháp nghệ thuật trong thơ Hồ 
 Thơ Chí Minh.
 - Nhận biết được những hình ảnh 
 tiêu biểu, trung tâm của bài thơ.
 Thông hiểu:
 - Lí giải được vai trò của những 
 chi tiết quan trọng, của hình tượng 
 DeThiHay.net 9 Đề thi giữa kì 2 Lớp 12 môn Ngữ văn Kết nối tri thức (Có ma trận & Đáp án)
 trung tâm, của biện pháp nghệ 
 thuật trong bài thơ. 
 - Phân tích, lí giải được mạch cảm 
 xúc, cảm hứng chủ đạo của bài 
 thơ.
 Vận dụng:
 - Vận dụng được kinh nghiệm đọc, 
 trải nghiệm về cuộc sống và kiến 
 thức văn học để đánh giá, phê bình 
 văn bản thơ, thể hiện được cảm 
 xúc, suy nghĩ của cá nhân về tác 
 phẩm. 
 - Đánh giá được giá trị nhận thức, 
 giáo dục, thẩm mĩ trong bài thơ.
 Vận dụng cao:
 - Vận dụng những hiểu biết về lịch 
 sử, văn hóa để lí giải quan điểm 
 của tác giả thể hiện trong văn bản 
 thơ. 
 - Đánh giá được khả năng tác động 
 của tác phẩm văn học đối với 
 người đọc và tiến bộ xã hội theo 
 quan điểm cá nhân. 
 Nhận biết:
 - Nhận biết được luận đề, luận 
 điểm, lí lẽ và bằng chứng tiêu biểu, 
 độc đáo trong văn bản.
 - Nhận biết được một số thao tác 
 nghị luận (chẳng hạn chứng minh, 
 giải thích, bình luận, so sánh, phân 
 tích hoặc bác bỏ). 
 Văn chính 
 - Chỉ ra được được các biện pháp 
 luận
 tu từ, từ ngữ, câu khẳng định, phủ 
 định trong văn bản.
 - Nhận biết được cách lập luận và 
 ngôn ngữ biểu cảm trong văn bản 
 nghị luận.
 Thông hiểu:
 - Lí giải được mối liên hệ giữa nội 
 dung của luận đề, luận điểm, lí lẽ 
 DeThiHay.net 9 Đề thi giữa kì 2 Lớp 12 môn Ngữ văn Kết nối tri thức (Có ma trận & Đáp án)
 và bằng chứng tiêu biểu, độc đáo 
 trong văn bản.
 - Đánh giá được mức độ phù hợp 
 giữa nội dung nghị luận với nhan 
 đề của văn bản.
 - Tiếp cận và đánh giá được nội 
 dung với tư duy phê phán; nhận 
 biết được mục đích.
 - Phân tích và đánh giá được cách 
 tác giả sử dụng một số thao tác 
 nghị luận (chẳng hạn chứng minh, 
 giải thích, bình luận, so sánh, phân 
 tích hoặc bác bỏ) trong văn bản để 
 đạt được mục đích.
 - Phân tích được các biện pháp tu 
 từ, từ ngữ, câu khẳng định, phủ 
 định trong văn bản nghị luận và 
 đánh giá hiệu quả của việc sử dụng 
 các hình thức này.
 - Lí giải được cách lập luận và 
 ngôn ngữ biểu cảm trong văn bản 
 nghị luận để đạt được mục đích.
 Vận dụng:
 - Rút ra bài học từ tác phẩm; thể 
 hiện quan điểm đồng tình hoặc 
 không đồng tình với những vấn đề 
 đặt ra trong tác phẩm.
 Vận dụng cao:
 - Thể hiện được quan điểm riêng 
 trong tiếp nhận, đánh giá văn bản.
 Nhận biết:
 Nghị luận văn 
 - Xác định được yêu cầu về nội 
 học
 dung và hình thức của đoạn văn 
 Viết đoạn văn 
 nghị luận.
 (khoảng 200 
 - Nêu được cụ thể vấn đề nghị luận
2 Viết chữ) phân tích, 1* 1* 1* 20
 - Xác định rõ được mục đích, đối 
 đánh giá một 
 tượng nghị luận.
 đoạn trích/ 
 - Đảm bảo cấu trúc của một đoạn 
 một tác phẩm 
 văn nghị luận.
 văn học
 Thông hiểu:
 DeThiHay.net