26 Đề và Đáp án kỳ thi chọn học sinh giỏi Ngữ văn 8 theo cấu trúc mới

 26 Đề và Đáp án kỳ thi chọn học sinh giỏi Ngữ văn 8 theo cấu trúc mới - DeThiHay.net
 + Thơ là những tình cảm từ trái tim nghệ sĩ truyền sang người đọc những rung 
 động mãnh liệt. Thơ là nỗi niềm, là tấm lòng không phải của riêng nhà thơ 
 mà trái tim nhà thơ phải đập cùng một nhịp đập với trái tim người đọc và cả 
 cộng đồng. Nhà thơ phải yêu thương, trân trọng con người và cuộc sống...
 - Tác dụng kì diệu của thơ:
 + Thơ đến với chúng ta bằng sự đồng điệu của những tấm lòng, bằng mối 
 giao cảm của tiếng nói tri âm, tri kỉ. Thơ là phương thức biểu hiện trữ tình thơ 
 được hình thành nhờ mối giao cảm thầm kín giữa con người và cuộc sống. 
 Trong dòng chảy của thơ, con người được đắm chìm trong tình cảm của nhà 
 thơ và của chính mình. Thơ giúp sưởi ấm tâm hồn con người làm trái tim con 
 người thêm ấm áp, yêu thương, đồng cảm, biết trân quý những giá trị của 
 cuộc sống và vạn vật. Tâm hồn con người sẽ được thanh lọc để trong sáng và 
 cao thượng hơn...
 2.2. Chứng minh: 6,5
 2.2.1. Giới thiệu đôi nét về tác giả, tác phẩm. 0,5
 - Nhà thơ Nguyễn Văn Chương sinh năm 1940 tại Mão Điền, Thuận Thành, 
 Bắc Ninh. Ông là một nhà thơ nổi tiếng tại Việt Nam. Nhà phê bình văn học 
 Nguyễn Bùi Vợi đã nhận xét về thơ Nguyễn Văn Chương: "Thơ Nguyễn Văn 
 Chương chứa đựng nhiều cung bậc tình cảm. Có bài tinh trong suốt như mặt 
 sông mùa thu, ý đẹp, lời đẹp...".
 - Với nhà thơ Nguyễn Văn Chương, nghe tin con đỗ đại học, ông đã trăn trở, 
 lo lắng rất nhiều. Những trăn trở, lo lắng và tình cảm của một người cha dành 
 cho con được gửi gắm qua bài thơ "Dặn con vào đại học". Bài thơ viết về tình 
 phụ tử cao đẹp của nhà thơ Nguyễn Văn Chương đã làm ấm áp trái tim người 
 yêu thơ về tình cảm gia đình.
 2.2.2. Chứng minh:
 Luận điểm 1: "Dặn con vào đại học" là "ngọn lửa nhen lên trong lòng 5,0
 người, một ngọn lửa đốt cháy, sưởi ấm và soi sáng" bởi khúc tâm tình giàu 
 tình yêu thương của người cha dành cho con; qua đó, người đọc cảm nhận 
 được tình phụ tử cao đẹp, thiêng liêng trong cuộc đời mỗi con người.
 *) Nỗi lo lắng của một người cha dành cho con trước những vất vả, khó khăn 
 của cuộc sống xa nhà và trước ngưỡng cửa cuộc đời:
 - Mở đầu bài thơ, ta được nghe những lời chia sẻ thủ thỉ, mộc mạc đượm ân (1,0)
 tình từ người cha với con: "Cha thì không còn khỏe nữa.../Chả ai gánh được 
 thay con" - khi con nhận được giấy báo trúng tuyển vào trường đại học, sau 
 mừng vui là nỗi lo bủa vây người cha. Vì "cha thì không còn khỏe nữa" nên 
 gửi lại cho con đời "dạy khôn" và chính bản thân con phải tự "gánh nặng 
 đường đời". Sự gửi cho đời ấy không phải là mặc kệ mà từ biết bao yêu 
 thương, thấu hiểu của cha khi con bước vào giảng đường - nơi ấy bây giờ 
 khác xưa nhiều lắm.
 DeThiHay.net 26 Đề và Đáp án kỳ thi chọn học sinh giỏi Ngữ văn 8 theo cấu trúc mới - DeThiHay.net
 - Người cha lo lắng vì không còn nhiều sức khỏe để đỡ đần con những gánh 
 nặng cuộc đời, lại lo lắng cho con về cái ăn chỗ ở: "Vẫn biết bây giờ khác (1,0)
 trước/Nào ăn, nào mặc, nào xe/ Tiền thuê nhà, tiền điện nước...". Ẩn trong 
 những vần thơ ân tình đó còn là sự dằn vặt, trăn trở của người cha khi nghĩ 
 đến những khó khăn mà con sắp sửa phải đối mặt mà không có mẹ cha bên 
 cạnh.
 - Khổ thơ thứ ba, người cha gửi gắm lời nhắc nhở có lẽ không chỉ dành cho (1.0)
 con, mà còn dành cho nhiều người, khi trong cuộc sống ngày càng có những 
 toan tính, ganh đua:
 + Người cha nhắc đến chuyện “chạy điểm”, “chạy bằng” - một vấn nạn vẫn 
 nhắc nhối trong đời sống xã hội. Ở đây, cũng đều là “chạy” nhưng một đằng 
 là sự dốc sức, tảo tần của mẹ cha cho cuộc sống - hành động vô cùng nhân 
 văn, cao quý - “chạy đồng tiền, bát gạo” - mà con cần khắc ghi; một đằng là 
 sự gian lận đem lại sự ô nhục cho bản thân, gia đình và xã hội - “chạy điểm, 
 chạy bằng” - mà con không được làm.
 + Người cha còn mượn chuyện cờ tướng để ví von, nói hộ nỗi âu lo của mình: 
 Khi tướng bị chiếu thì bắt buộc phải đỡ nước chiếu đó. Không đỡ được thì bị 
 xử thua. Có nghĩa là cha đã già rồi, đã bị... chiếu tướng rồi, nếu các con không 
 chống đỡ được bằng chính nghị lực và trí tuệ của mình thì việc học hành, 
 tương lai của các con sẽ bị thất bại hoàn toàn. Lo là lo như thế, thì làm sao 
 “bảo cha thanh thản được chăng”?
 *) Nỗi lo lắng của người cha về chuyện tu dưỡng, rèn luyện nhân cách của 
 con trước ngưỡng cửa cuộc đời:
 - Cha đã chứng kiến trong xã hội hiện nay không chỉ đầy rẫy những cậu ấm (0.75)
 cô chiêu hư đốn, mà một số nhà nghèo, cha mẹ cũng tràn nước mắt vì những 
 đứa con đua đòi, quên đi hương đồng gió nội, sa vào những cạm bẫy, cám dỗ 
 của tệ nạn xã hội. Bởi vậy, là một người từng trải và ngộ ra từ thực tế cuộc 
 đời, người cha nhắn nhủ: “Con ơi, đừng quên cái gốc/Đua đòi con linh tính 
 quan...”. Lời nhắn nhủ ấy có cả sự lo lắng và chứa đựng cả lời khuyên dạy 
 con sống đúng mực của người cha. Cha mong con bước vào chặng đường mới 
 nên có cách sống thanh cao, trọng nghĩa khinh tài, biết nguồn nhớ gốc; hãy 
 tránh xa thói đua đòi, ăn trên ngồi trốc.
 - Người cha đã nhìn thấy có biết bao bài học đau lòng đã xảy ra trong cuộc (0.75)
 sống hiện đại ngày nay khi có quá nhiều con trẻ vì đua đòi, thời thượng mà 
 đã tự hủy hoại tương lai nhân phẩm của mình, vì thế người cha cảnh tỉnh con: 
 “Hỏng việc đã đành là sửa/Hỏng người dễ chữa được đâu”. Cha mẹ có hàng 
 trăm nghìn nỗi lo nhưng trong hàng trăm nỗi lo vẫn là lo cho đạo đức, nhân 
 phẩm con cái. Bởi nếu hỏng việc này, việc nọ có thể rút kinh nghiệm, khắc 
 phục, sửa chữa chứ nhân cách con người, đạo đức xuống cấp rồi thì làm sao 
 DeThiHay.net 26 Đề và Đáp án kỳ thi chọn học sinh giỏi Ngữ văn 8 theo cấu trúc mới - DeThiHay.net
 mà sửa được? Cho dù người có tài cán bao nhiêu đi nữa mà thiếu đi cái đức 
 thì cũng chẳng ra gì, cũng chỉ là đồ hỏng mà thôi!
 - Hai câu thơ cuối của bài thơ khắc sâu nỗi niềm lo lắng, sự trăn trở của người (0.5)
 cha: “Nhà mình người ít của kiệm/ Lòng cha canh cánh lo âu”. Lời nhắn nhủ 
 cũng là lời nhắc nhở của người cha muốn các con của mình phải luôn biết 
 “liệu cơm gắp mắm”, có ý thức tiết kiệm trong những năm tháng là sinh viên 
 cũng như cuộc sống sau này.
 => Bài thơ “Dặn con vào đại học” là “ngọn lửa” ấm áp tình phụ tử thiêng 
 liêng, cao đẹp trong cuộc đời mỗi con người. Tình yêu thương con sâu nặng 
 của người cha trong bài thơ đã truyền thấm đến tâm hồn bạn đọc "một ngọn 
 lửa đốt cháy, sưởi ấm và soi sáng". 
 Luận điểm 2: Khúc tâm tình về tình phụ tử ấm áp yêu thương - "ngọn lửa 1.0
 nhen lên trong lòng người, một ngọn lửa đốt cháy, sưởi ấm và soi sáng" 
 trong bài thơ "Dặn con vào đại học" được tác giả Nguyễn Văn Chương thể 
 hiện qua những hình thức nghệ thuật đặc sắc.
 - Bài thơ được viết theo thể thơ sáu chữ, cách ngắt nhịp linh hoạt, cách gieo 
 vần chủ yếu là vần chân, vần cách "nửa - sửa", "trước - nước", "xe - nghe", 
 "bằng - chẳng",... đã giúp cho nhân vật trữ tình bộc lộ cảm xúc, lời dặn dò 
 con trở nên sâu lắng, thấm thía.
 - Bài thơ ngắn gọn, súc tích với năm khổ cùng bố cục khúc chiết, các khổ thơ 
 nối tiếp nhau với năm nỗi lo dồn nén: khổ một là nỗi lo cha yếu con dại; khổ 
 hai là nỗi lo chuyện cơm áo thường nhật; khổ ba là nỗi lo chuyện học hành, 
 thi cử; khổ bốn là lo sợ "mất gốc"; và khổ năm là nỗi lo hỏng việc, hỏng 
 người.
 - Sử dụng từ ngữ tinh tế, đặc sắc: Cả bài thơ có 120 chữ mà chỉ có một chữ 
 "lo" ở câu kết nhưng người đọc vẫn thấy nỗi lo tràn ngập, chồng chất, tầng 
 tầng lớp lớp trong lòng người cha. Nhà thơ đã khéo dùng các từ "gánh", 
 "chạy", "xuất tướng"... ở các câu trên để thay cho từ "lo".
 - Cách sử dụng biện pháp tu từ ẩn dụ, điệp ngữ, đặc biệt là biện pháp liệt kê 
 một cách tự nhiên, khéo léo đã diễn tả được những nỗi lo chồng chất, bộn bề, 
 canh cánh bên lòng của người cha giàu trăn trở nhưng yêu thương con vô bờ 
 bến.
 - Nhan đề bài thơ giàu sức gợi, thể hiện được chủ đề của bài thơ, khắc sâu 
 hơn tình phụ tử cao đẹp,...
 2.3. Đánh giá, mở rộng 1.0
 - Nhận định của nhà văn Nga, Lep Tôn-xtôi hoàn toàn xác đáng. Bởi lẽ, tình 0.25
 cảm, cảm xúc, những rung động mãnh liệt trong thơ là một trong những tiêu 
 chí để đánh giá tầm tư tưởng và tài năng của người nghệ sĩ.
 - Bài thơ "Dặn con vào đại học" cho thấy nhà thơ Nguyễn Văn Chương là 
 một người cha yêu thương con vô bờ bến nhưng cũng vô cùng nghiêm khắc, 0.25
 DeThiHay.net 26 Đề và Đáp án kỳ thi chọn học sinh giỏi Ngữ văn 8 theo cấu trúc mới - DeThiHay.net
 chuẩn mực trong cách giáo dục con cái của mình. Khúc tâm tình đong đầy 
 yêu thương của người cha dành cho con đã truyền thấm vào trong trái tim bạn 
 đọc "ngọn lửa nhen lên trong lòng người, một ngọn lửa đốt cháy, sưởi ấm và 
 soi sáng". Đọc bài thơ, mỗi chúng ta càng cảm thấy trân trọng, yêu quý và 
 thấu hiểu hơn tình cảm của người cha, người mẹ dành cho con cái. Từ đó, 
 mỗi người cần biết trân trọng giá trị của tình thân, sống trọn đạo hiếu làm 
 con,...
 - Bài học với người sáng tác và tiếp nhận văn học: 0.5
 + Người sáng tác: khi sáng tác những vần thơ chân chính phải xuất phát từ 
 những rung động, cảm xúc mãnh liệt; phải trân quý cái nghiệp của mình để 
 sáng tạo những tác phẩm nghệ thuật đích thực, bằng cái tình, cái tâm nhiệt 
 thành với từng sự sống, bằng cái tài, sự tâm huyết và cả những trăn trở nhiều 
 lần để tìm được tiếng nói riêng, tiếng nói tri âm cùng bạn đọc.
 + Người tiếp nhận: Người đọc đón nhận, đồng cảm, thấu hiểu những tâm tư 
 tình cảm mà người nghệ sĩ gửi gắm trong tác phẩm; đồng thời, nâng niu, trân 
 quý những tình cảm cao đẹp mà nghệ sĩ gửi gắm chính là quá trình đồng sáng 
 tạo, quá trình đi tìm “hồn đồng điệu” cùng người nghệ sĩ chân chính,...
 d. Sáng tạo: Cách diễn đạt độc đáo, có suy nghĩ riêng về vấn đề nghị luận. 0,25
 e. Chính tả, dùng từ, đặt câu: Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp, ngữ nghĩa 
 0,25
 tiếng Việt.
*Lưu ý:
- Do đặc trưng của môn Ngữ văn, bài làm của thí sinh cần được đánh giá tổng quát, tránh đếm ý cho điểm.
- Chỉ cho điểm tối đa theo thang điểm với những bài viết đáp ứng đầy đủ những yêu cầu đã nêu ở mỗi câu, 
đồng thời phải được triển khai chặt chẽ, diễn đạt lưu loát có cảm xúc.
- Khuyến khích những bài viết có sáng tạo.
- Không cho điểm cao với những bài chỉ nêu chung chung sáo rỗng.
 --------------------------------- Hết ---------------------------------
 DeThiHay.net 26 Đề và Đáp án kỳ thi chọn học sinh giỏi Ngữ văn 8 theo cấu trúc mới - DeThiHay.net
 ĐỀ SỐ 4
 PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI CẤP HUYỆN
 NAM TRỰC NĂM HỌC 20...-20...
 Môn: Ngữ văn. Lớp 8
 ĐỀ THAM KHẢO Thời gian làm bài: 120 phút
PHẦN I: ĐỌC - HIỂU (8, 0 điểm):
Đọc văn bản sau và trả lời các câu hỏi bên dưới
 Là cội nguồn. Tổ quốc là một tình yêu bắt nguồn từ mọi tình yêu. Là sự thân thiết, gần gũi. Tổ quốc 
là nhà. Người Việt mình dùng từ “nhà” chung cho cả hai khái niệm “house” và “home”. Những người con 
đi học xa Tổ quốc thường hỏi nhau không biết tình hình ở nhà thế nào rồi? Là sẻ chia, là sương là nắng, là 
sự sống, là rất nhiều chữ “s” trong dải đất hình chữ S này.
 Tổ quốc có hương. Mùa hạ hương lúa, mùa thu hương cốm. Mùi lá mùi già đêm giao thừa. Dù ở đâu 
xa, nghe hương Tổ quốc, có thể nhận ra dáng hình một tình yêu. Tổ quốc có màu. Màu xanh của núi, của 
cây. Màu vàng của rơm của rạ. Màu đỏ của đất Tây Nguyên. Màu trắng của động cát Quảng Bình, của đồng 
muối Năm Căn...Tổ quốc mình còn có vị. Vị của Tổ quốc là vị mặn. Đất đai này mặn, nước non này mặn. 
Mặn mồ hôi, mặn nước mắt, mặn cả máu của bao thế hệ gìn giữ và tưới tắm mảnh đất này. Ngay cả tình 
yêu cũng mặn nồng.
 Từ Đồng bào được viết hoa, vì đó là danh từ riêng chỉ có Tổ quốc ta mới có. Yêu Đồng bào là thương 
những đôi chân lam lũ. Là yêu những cái tên người ấp ủ hy vọng, là Hạnh, là Phúc, là Thịnh, là Vượng. 
Những cái tên người có ký ức xót xa, ký ức tự hào, là Thống là Nhất, là Quốc là Khánh...
 Tổ quốc, Đồng bào là tình yêu, là trách nhiệm. Mỗi người hãy mở một ngăn “thư mục” trong trái 
tim để chứa rất nhiều file của tình yêu nặng trĩu này. Để rồi mình tự nghĩ, ngày mai mình sẽ là ai trong đất 
nước này? Mình sẽ làm gì cho xứ sở mình yêu thương? Khi chữ S nằm ngang nhìn tứ phía ngoài Tổ quốc 
sẽ là một dấu tương đương. Là trăn trở khi nào thì mới ngang hàng “sánh vai” với nhiều nước khác?
 Ngày hôm nay, yêu Đồng bào là yêu cả bạn bè của Đồng bào mình nữa, để hội nhập kinh tế, để làm 
bạn với năm châu. Để nâng giá thương hiệu “Việt Nam” trong mắt bạn bè quốc tế.
 (Trích Yêu Tổ Quốc, yêu đồng bào, từ nhận thức đến hành động - Đoàn Công Lê Huy)
Câu 1 (1,5 điểm): Xác định luận đề và mục đích của đoạn trích?
Câu 2 (0,5 điểm): Theo tác giả Tổ Quốc là gì?
Câu 3 (1,5 điểm): Phân tích hiệu quả của biện pháp liệt kê trong câu “Là sẻ chia, là sương là nắng, là sự 
sống, là rất nhiều chữ “s” trong dải đất hình chữ S này”?
Câu 4 (1,5 điểm): Em có suy nghĩ gì về lời của tác giả “Tổ quốc mình còn có vị. Vị của Tổ quốc là vị mặn. 
Đất đai này mặn, nước non này mặn. Mặn mồ hôi, mặn nước mắt, mặn cả máu của bao thế hệ gìn giữ và 
tưới tắm mảnh đất này”?
Câu 5 (1,5 điểm): Em có đồng tình với cảm nhận của “tôi” về “hương vị” của Tổ quốc không? Vì sao?
Câu 6 (1,5 điểm): Em hãy chia sẻ những việc làm thiết thực của mình để nâng giá thương hiệu “Việt Nam” 
trong mắt bạn bè quốc tế.
PHẦN II: VIẾT (12,0 ĐIỂM)
 DeThiHay.net 26 Đề và Đáp án kỳ thi chọn học sinh giỏi Ngữ văn 8 theo cấu trúc mới - DeThiHay.net
Câu 1 (4 điểm): Viết đoạn văn (khoảng 12 câu) trình bày suy nghĩ của em về sự cần thiết phải kiểm soát 
bản thân trong cuộc sống hiện nay.
Câu 2 (8 điểm): Viết bài văn phân tích truyện ngắn“Quê hương” của Đào Quốc Thịnh. 
 QUÊ HƯƠNG
 Cả lớp lặng im, những con mắt đổ dồn về phía tôi khi nghe tôi đọc xong bài văn tả phong cảnh quê 
hương được cô giáo cho điểm cao nhất lớp hôm nay. Cô giáo đi lại gần, hỏi tôi thoáng một chút nghi ngờ:
 - Là một học sinh thành phố, làm thế nào mà em có thể viết được một bài văn tả quê hương sâu sắc, 
chân thật và gần gũi đến như vậy?!
 - Thưa cô bà em giúp em ạ!
 - Sao? Em vừa nói gì? Bà em viết hộ em à?
 - Thưa cô, không ạ!... vâng, đúng ạ!
 Tôi nhìn ra hàng phượng vĩ trước sân trường và chợt nhớ đến mùa hè năm ấy Tháng 5, bố đưa 
tôi về quê nội. Quê nội tôi, một xóm nghèo bên kia sông Hồng. Biết bao lần, tôi đã mơ ước được về thăm 
quê, thăm bà, thế nhưng mới bước chân lên con đường làng lầy lội, lớp nhớp bùn sau cơn mưa, nhìn những 
mái nhà tranh thấp tè ẩm ướt sau luỹ tre làng, tôi đã bắt đầu thất vọng. Tôi không dám cằn nhằn nhưng 
ấm ức nghĩ thầm: "Sao mà bẩn thế! Biết thế này, mình chẳng đòi bố cho về nữa". Bố tôi tươi cười chào 
người làng, có lúc lại còn đứng lại nói chuyện với một bác gánh phân. Bữa cơm trưa hôm ấy, bà tôi tấm 
tắc khen ngon và gắp vào bát tôi miếng thịt luộc. Tôi gắp ra nhăn mặt: "Mỡ thế này, cháu ăn làm sao 
được!". Bố chan cho tôi canh cua, mới ăn được một miếng tôi đã vội kêu lên: "Canh chưa cho mì chính, 
nhạt lắm, lại hoi hoi, con ăn chưa quen". Cả nhà lặng người. Bố tôi tái mặt vì giận
 Tối hôm ấy trăng rằm, bà tôi kê ghế ra ngoài sân nhặt khoai lang và kể cho tôi nghe đủ mọi chuyện. 
Bà kể rằng, bố tôi đã từ nơi này ra đi. Và chính nơi này, bố tôi đã lớn lên bằng lời ru của bà, bằng đôi tay 
ẵm bồng của bao người. Bà đã từng mớm cơm cho tôi, nuôi tôi khôn lớn ở đây... Tình cảm quê mùa nhưng 
chân thật. Bà chỉ tay về phía góc trời sáng rực lên và bảo đó là Hà Nội. Bà bảo rằng: " ở Hà Nội sướng 
hơn ở quê nên ai ai cũng ước ao được sống ở Hà Nội, còn bà thì bà thích ở quê hơn vì bà quen mất rồi. 
Nếu cháu cứ ở Hà Nội mãi, sẽ chẳng bao giờ biết được ánh trăng ở quê đẹp như thế nào đâu!". Tôi ngước 
nhìn lên bầu trời xanh thẳm không một gợn mây chi chít những vì sao. Trăng treo lơ lửng trên đầu ngọn 
tre in đậm lên nền trời. Ánh trăng trùm lấy mái nhà và khu vườn rau xanh tốt của bà. Lúc ấy, tôi bỗng nắm 
chặt lấy tay bà và thốt lên: "Bà ơi! Trăng ở quê đẹp thật bà ạ!..."
 Sau mùa hè năm ấy, bà nội tôi đã ra đi mãi mãi. Hè nào tôi cũng xin bố cho về thăm quê. Quê nội 
tôi bây giờ cũng khác hẳn, chẳng còn một tý dấu vết nào của ngày xưa nữa. Những dãy nhà hai, ba tầng 
san sát nhau mọc lên như nấm. Không ai còn nhớ nổi bóng dáng luỹ tre xanh.Tôi cầm bút viết, dồn tất 
cả tình cảm nhớ thương sâu đậm với bà vào bài tập làm văn tả phong cảnh quê hương hôm ấyTôi viết về 
quê hương tôi với luỹ tre xanh mát rượi và ánh trăng rằm dịu ngọt. Phải rồi, tôi bỗng hiểu ra rằng: chính 
bà đã làm xanh mãi ước mơ của tôi.
 * Đào Quốc Thịnh là một nhà báo, nhà văn, hội viên Hội Nhà báo Việt Nam. Trong thời gian gần 
30 năm cầm bút, ông có gần 50 truyện ngắn, trong đó có cả truyện ngắn viết cho thiếu nhi và hàng trăm tác 
phẩm báo chí có giá trị.
 * Truyện ngắn “Quê hương” là truyện ngắn đầu tay của tác giả viết năm 1996.
 .....................Hết....................
 DeThiHay.net 26 Đề và Đáp án kỳ thi chọn học sinh giỏi Ngữ văn 8 theo cấu trúc mới - DeThiHay.net
 HƯỚNG DẪN CHẤM
Phần/ Câu Yêu cầu trả lời Điểm
PHẦN I: ĐỌC HIỂU 8,0
 Câu 1 Xác định luận đề và mục đích của đoạn trích? 1,5
 - Luận đề của đoạn trích là: bộc lộ tình yêu của tác giả nói riêng và của con người 
 0,75
 Việt Nam nói chung dành cho Tổ quốc.
 - Mục đích của đoạn trích: giúp mỗi cá nhân biết sống đẹp, sống có ý nghĩa, có 
 0,75
 lí tưởng, có trách nhiệm và ý thức cống hiến xây dựng quê hương đất nước.
 Câu 2 Theo tác giả Tổ quốc là gì? 0,5
 Theo tác giả, “Tổ quốc” là cội nguồn, là một tình yêu bắt nguồn từ mọi tình yêu; 
 là sự thân thiết, gần gũi, là nhà. Tổ quốc còn là sẻ chia, là sương là nắng, là sự 
 sống, là rất nhiều chữ “s” trong dải đất hình chữ S này.
 Phân tích hiệu quả của biện pháp liệt kê trong câu “Là sẻ chia, là sương là 
 Câu 3 1,5
 nắng, là sự sống, là rất nhiều chữ “s” trong dải đất hình chữ S này”?
 Việc sử dụng biện pháp liệt kê đạt hiệu quả:
 - Làm phong phú thêm cho những cách định nghĩa khác nhau của tác giả về Tổ 
 quốc, tăng thêm sức hấp dẫn cho sự diễn đạt và gây ấn tượng cho người đọc.
 - Khẳng định Tổ quốc không chỉ là những gì thiêng liêng, cao cả, to lớn, Tổ quốc 
 còn hiện ra với những điều giản dị như sương, nắng, với tình cảm sẻ chia giữa 
 con người với con người và với sự tồn tại của tất cả mọi con người.
 - Khuyên các bạn trẻ biết yêu quý và tự hào về Tổ quốc Việt Nam đồng thời phát 
 huy sức trẻ để cống hiến cho đất nước.
 Em có suy nghĩ gì về lời của tác giả “Tổ quốc mình còn có vị. Vị của Tổ quốc 
 Câu 4 là vị mặn. Đất đai này mặn, nước non này mặn. Mặn mồ hôi, mặn nước mắt, 1,5
 mặn cả máu của bao thế hệ gìn giữ và tưới tắm mảnh đất này”?
 Có thể nói, vị của Tổ quốc nằm chính trong từng mảnh đất, từng nơi chốn trên 
 mọi miền Tổ Quốc. Nhưng đó còn là vị mặn bởi mùi vị ấy nằm trong chính những 
 con người đã làm ra Tổ quốc, đã đóng góp sức mình một cách thầm lặng cho Tổ 
 quốc: đó là những con người đã tần tảo, vất vả mà đổ những giọt mồ hôi trong 
 lao động là những con người đã đổ bao máu và nước mắt trong những năm tháng 
 chiến đấu chống giặc ngoại xâm, giữ gìn và bảo vệ Tổ quốc
 Em có đồng tình với cảm nhận của “tôi” về “hương vị” của Tổ quốc không? 
 Câu 5 1,5
 Vì sao?
 - HS đồng tình 0,5
 - Lý giải thuyết phục:
 Vì đó hương vị vô cùng giản dị, gần gũi nhưng lại rất đỗi thiêng liêng, cao cả, to 1,0
 lớn.
 DeThiHay.net 26 Đề và Đáp án kỳ thi chọn học sinh giỏi Ngữ văn 8 theo cấu trúc mới - DeThiHay.net
 + Vì đó như cội rễ, nguồn gốc của mình không có hương vị ấy sẽ không có chúng 
 ta trên đời này;
 + Vì hương vị đó mang đến cho em hiểu biết về nhọc nhằn của Tổ quốc, giúp em 
 lớn khôn, trưởng thành;
 + ...
 - HS không đồng tình: Lí giải ngược lại với đồng tình
 - HS vừa đồng tình vừa không đồng tình: Lí giải kết hợp cả hai
 Cách cho điểm: Học sinh đưa được 1 lý lẽ thuyết phục cho 0,5 điểm; từ 2 lý lẽ 
 thuyết phục cho tối đa 1,0 điểm
 Em hãy chia sẻ những việc làm thiết thực của mình để nâng giá thương hiệu 
 Câu 6 1,5
 “Việt Nam” trong mắt bạn bè quốc tế.
 Gợi ý các bài học:
 - Biết thấu hiểu và trân trọng, tự hào những con người làm ra đất nước.
 - Ra sức học tập và đóng góp sức mình cho sự phát triển của đất nước.
 - Giới thiệu với bạn bè quốc tế về nét đẹp con người, nét đẹp văn hóa và đất nước 
 1,5
 Việt Nam.
 - Luôn có ý thức bảo vệ sự toàn vẹn lãnh thổ Việt Nam.
 -...
 Cách cho điểm: HS nêu được 4 ý trở lên cho tối đa 1.5 điểm.
PHẦN II: VIẾT 12,0
 Viết đoạn văn (khoảng 12 câu) trình bày suy nghĩ của em về sự cần thiết 
 1 4,0
 phải kiểm soát bản thân trong cuộc sống hiện nay.
 Yêu cầu chung: 
 Câu hỏi hướng đến việc đánh giá năng lực viết đoạn văn NLXH, đòi hỏi thí sinh 
 phải huy động những hiểu biết về đời sống xã hội, kĩ năng tạo lập đoạn văn để 
 bày tỏ thái độ, chủ kiến của mình.
 Yêu cầu cụ thể: 
 Thí sinh có thể làm bài theo nhiều cách nhưng phải có lí lẽ và căn cứ xác đáng; 
 bày tỏ được quan điểm riêng nhưng phải phù hợp với chuẩn mực đạo đức và pháp 0,25
 luật. Đảm bảo về mặt hình thức. 
 Thí sinh có thể làm theo hướng sau:
 1. Giải thích: 0,25
 - Kiểm soát bản thân: là khả năng quản lí, điều chỉnh, cân bằng cảm xúc, hành 
 động một cách hợp lý sao cho phù hợp với hoàn cảnh và mục tiêu.
 2. Bàn luận: Sự cần thiết phải kiểm soát bản thân trong cuộc sống 2,5
 + Cuộc sống tồn tại nhiều mối quan hệ phức tạp, nhiều thách thức, khó khăn 
 khiến chúng ta lo lắng, trầm cảm, sợ hãi và có những phản ứng tiêu cực. 
 + Kiểm soát bản thân giúp chúng ta duy trì một tâm trạng tích cực và lành mạnh. 
 + Kiểm soát bản thân là một kỹ năng sống cần thiết, quan trọng: 
 DeThiHay.net 26 Đề và Đáp án kỳ thi chọn học sinh giỏi Ngữ văn 8 theo cấu trúc mới - DeThiHay.net
 ++ Giúp chúng ta bình tĩnh, chủ động đối mặt với khó khăn, thử thách và khủng 
 hoảng trong cuộc sống một cách hiệu quả. 
 ++ Giúp chúng ta duy trì được tâm trạng tích cực, lành mạnh, đưa ra quyết định 
 đúng đắn hơn, xác lập được sự an toàn, hạnh phúc cho bản thân, từ đó mà dễ 
 dàng gặt hái thành công. 
 ++ Giúp giải quyết những xung đột, mâu thuẫn, duy trì quan hệ tốt với người 
 khác góp phần xây dựng một cộng đồng văn minh, tiến bộ, phát triển. 
 ... 
 (dẫn chứng)
 3. LH, MR (Liên hệ, mở rộng): 0,5
 - Nhiều người vẫn sống theo cảm tính, không biết kiểm soát cảm xúc, hành động 
 của mình, chỉ biết theo đuổi những thứ thoáng qua, không biết tôn trọng giá trị 
 của cuộc sống. Tuy nhiên cũng không nên sống quá khắc nghiệt với bản thân.
 4. Bài học: 0,5
 - Nhận thức tầm quan trọng của quản lý cảm xúc bản thân. 
 - Nêu bài học, định hướng hành động.
 Hướng dẫn chấm: 
 - Lập luận chặt chẽ, thuyết phục; lí lẽ xác đáng, dẫn chứng phù hợp (3,0 - 4,0 đ)
 - Lập luận chưa thật chặt chẽ, thuyết phục: lí lẽ xác đáng, có dẫn chứng nhưng 
 dẫn chứng chưa tiêu biểu (2,25 - 2,75 đ)
 - Lập luận chưa thật chặt chẽ, chưa thuyết phục: lí lẽ chưa thật xác đáng, chưa 
 thật liên quan đến vấn đề nghị luận, có dẫn chứng nhưng dẫn chứng chưa phù 
 hợp (1,5 - 2,0 đ)
 - Lập luận không chặt chẽ: lí lẽ chưa xác đáng, chưa liên quan đến vấn đề nghị 
 luận, có dẫn chứng nhưng dẫn chứng chưa phù hợp (0,75 - 1,25 đ)
 - Lập luận chung chung: lí lẽ không xác đáng, không liên quan đến vấn đề nghị 
 luận, không có dẫn chứng (0,25 - 1,0 đ)
 2 Viết bài văn phân tích truyện ngắn “Quê hương” của Đào Quốc Thịnh. 8,0
 a. Đảm bảo cấu trúc bài văn phân tích tác phẩm văn học 0,25
 b. Xác định đúng yêu cầu của đề. 0,25
 Phân tích truyện “Giàn bầu trước ngõ” của tác giả Nguyễn Ngọc Tư
 c. Triển khai vấn đề: Học sinh có thể triển khai bài viết theo nhiều cách nhưng 
 về cơ bản đáp ứng được những yêu cầu sau:
 1. Mở bài: Giới thiệu khái quát về tác giả, tác phẩm, giá trị của truyện ngắn. 0,5
 2. Thân bài:
 a. Đặc sắc về chủ đề
 * Nêu nội dung chính của truyện. 0,25
 * Chủ đề của truyện: Truyện ngắn “Quê hương” là những dòng hoài niệm đong 0,25
 đầy cảm xúc sâu lắng, thiết tha xen lẫn với nỗi niềm suy tư, ân hận, một lần “giật 
 DeThiHay.net 26 Đề và Đáp án kỳ thi chọn học sinh giỏi Ngữ văn 8 theo cấu trúc mới - DeThiHay.net
 mình” của người cháu đối với bà, đối với quê nhà nghĩa tình; từ đó, nhắc nhở, 
 củng cố ở mỗi người ý thức, trách nhiệm đối với quê hương - nơi rau cắt rốn, cội 
 nguồn sinh dưỡng ở mỗi người.
 - Câu chuyện được gợi ra từ một không gian lớp học, với “sự kiện” bài văn của 
 nhân vật “tôi” được cô giáo đánh giá cao và đọc trước lớp.
 b. Phân tích các nhân vật để làm sáng tỏ chủ đề của truyện: 3,0
 ** Nhân vật “tôi”
 - Nhân vật “tôi” hồi tưởng lại lần được bố đưa về thăm quê nội.
 + Thời gian: tháng 5, vào dịp nghỉ hè.
 + Hình ảnh quê nội trong sự cảm nhận của một cậu bé thành phố:
 + Là một xóm nghèo bên kia sông Hồng.
 + Con đường vào làng lầy lội, lớp nhớp bùn sau cơn mưa.
 + Những mái nhà tranh thấp lè tè ẩm ướt sau lũy tre làng...
 Cảm giác thất vọng, không nghĩ là quê nội của cậu nghèo đến thế: “Tôi không 
 dám cần nhẫn nhưng ấm ức nghĩ thầm: “Sao mà bần thế! Biết thế này, mình 
 chẳng đòi bổ cho về nữa"...
 + Cảm nhận của nhân vật “tôi” về những món ăn ở quê nội:
 + Đối với bà nội, bữa cơm trưa hôm đó ấm áp tình thân, bà cảm thấy hạnh phúc 
 khi đón con cháu ở thành phố về thăm và trân quý hơn, mâm cơm quê ấy “bà tôi 
 tấm tắc khen ngon và gắp vào bát tôi miếng thịt luộc". Biết bao tình cảm yêu 
 thương bà gửi gắm cho hành động gắp thức ăn cho đứa cháu nội yêu quý từ xa 
 trở về thăm bả, ấy vậy mà: “Tôi gắp ra nhăn mặt: “Mỡ thế này, cháu ăn làm sao 
 được!".
 + Khi được bố chan canh cua - món canh dân dã nhưng rất ngon, bồ mát mà 
 người quê mỗi lần đón khách thưởng nấu để mời tỏ lòng mến khách, nhưng: “mới 
 ăn được một miếng tôi đã vội kêu lên: “Canh chưa cho mì chính, nhạt lắm, lại 
 hoi hoi, con ăn chưa quen...". Trước hành động, lời nói của nhân vật “tôi” cả nhà 
 “lặng người. Bố tôi tái mặt vì giận."
 - Những cảm xúc của nhân vật "tôi" trong đêm trăng ở quê, được ngắm trăng 
 cùng bà nội:
 + Điều đặc biệt, đó là tối ngày rằm nên trăng tròn và sáng: “bà tôi kê ghế ra ngoài 
 sân nhặt khoai lang và kể cho tôi nghe đủ mọi chuyện". Trong câu chuyện của 
 bà, cậu đã biết và hiểu sâu sắc hơn kí ức tuổi thơ của bố và đức hi sinh thầm lặng 
 mà bà đã dành cho bố, biết bao yêu thương, sự chăm sóc tận tụy bà đã dành cho 
 bố khiến lòng "tôi" rưng rưng xúc động: “bố tôi đã từ nơi này ra đi. Và chính nơi 
 này, bố tôi đã lớn lên bằng lời ru của bà, bằng đôi tay ẵm bồng của bao người. 
 Bà đã từng mớm cơm cho tôi, nuôi tôi khôn lớn ở đây..". Những câu chuyện kể 
 của bà cứ thủ thỉ, tâm tình rót vào tai cậu, nghe sao mà thấm đến thế, và cậu nhận 
 ra rằng: “Tình cảm quê mùa nhưng chân thật".
 DeThiHay.net