13 Đề thi giữa kì 1 Lớp 9 môn Ngữ văn Kết nối tri thức (Có ma trận & Đáp án)

 13 Đề thi giữa kì 1 Lớp 9 môn Ngữ văn Kết nối tri thức (Có ma trận & Đáp án)
 ĐỀ THI GIỮA HỌC KÌ I
 Trường: .....................................................
 MÔN: NGỮ VĂN LỚP 9
 Họ và tên: .................................................
 SÁCH KẾT NỐI TRI THỨC
 Lớp: .........................................................
 Thời gian làm bài: ... phút (Không kể thời gian giao đề)
I. PHẦN ĐỌC HIỂU (4.0 điểm)
 Đọc văn bản sau: 
 Bác già, tôi cũng già rồi,
 Biết thôi, thôi thế thì thôi mới là!
 Muốn đi lại tuổi già thêm nhác,
 Trước ba năm gặp bác một lần;
 Cầm tay hỏi hết xa gần,
 Mừng rằng bác hãy tinh thần chưa can.
 Kể tuổi tôi còn hơn tuổi bác,
 Tôi lại đau trước bác mấy ngày;
 Làm sao bác vội về ngay,
 Chợt nghe, tôi bỗng chân tay rụng rời.
 Ai chẳng biết chán đời là phải,
 Sao vội vàng đã mải lên tiên;
 Rượu ngon không có bạn hiền,
 Không mua không phải không tiền không mua.
 Câu thơ nghĩ đắn đo không viết,
 Viết đưa ai, ai biết mà đưa.
 Giường kia treo cũng hững hờ (1),
 Đàn kia gảy cũng ngẩn ngơ tiếng đàn (2).
 Bác chẳng ở, dẫu van chẳng ở,
 Tôi tuy thương, lấy nhớ làm thương;
 Tuổi già hạt lệ như sương,
 Hơi đâu chuốc lấy hai hàng chứa chan!
 (Trích “Khóc Dương Khuê” - Nguyễn Khuyến)
* Dương Khuê (1839 - 1902) người làng Vân Đình, tổng Phương Đình, tỉnh Hà Đông (nay là thành phố 
Hà Nội), đỗ tiến sĩ năm 1868, là bạn thân của Nguyễn Khuyến. Bài thơ được viết năm 1902 khi Nguyễn 
Khuyến nghe tin Dương Khuê mất.
Thực hiện các yêu cầu:
Câu 1 (1,0 điểm). Xác định thể thơ và nêu phương thức biểu đạt chính của đoạn thơ
Câu 2 (0,5 điểm). Chỉ ra cách gieo vần trong đoạn thơ:
Câu 3 (1,0 điểm). Nêu ngắn gọn nội dung của đoạn thơ
Câu 4 (1,0 điểm). Phân tích ý nghĩa của cách xưng hô “Tôi -Bác” trong đoạn thơ.
Câu 5 (1,5 điểm). Xác định và phân tích tác dụng của 1 biện pháp tu từ được sử dụng trong đoạn thơ:
 Kể tuổi tôi còn hơn tuổi bác,
 DeThiHay.net 13 Đề thi giữa kì 1 Lớp 9 môn Ngữ văn Kết nối tri thức (Có ma trận & Đáp án)
 Tôi lại đau trước bác mấy ngày;
 Làm sao bác vội về ngay,
 Chợt nghe, tôi bỗng chân tay rụng rời.
Câu 6 (1,0 điểm). Nêu ý nghĩa sâu sắc đoạn thơ đem lại cho em (Trình bày bằng một đoạn văn từ 5-7 
câu).
PHẦN II: VIẾT (4.0 điểm)
Câu 2 (4,0 điểm). Là học sinh, em làm thế nào để rèn luyện cho bản thân tính kỷ luật? Viết bài văn 
khoảng 400 chữ bày tỏ suy nghĩ của em.
 ---HẾT---
 DeThiHay.net 13 Đề thi giữa kì 1 Lớp 9 môn Ngữ văn Kết nối tri thức (Có ma trận & Đáp án)
 HƯỚNG DẪN CHẤM
 Phần Câu Nội dung Điểm
 I. Đọc 1 - Song thất lục bát 0,5
hiểu - Phương thức biểu cảm 0,5
 2 Gieo vần linh hoạt: vần chân kết hợp với vần lưng 0,5
 - Đoạn thơ thể hiện nỗi đau xót, thương tiếc và cô đơn của tác giả khi 0,5
 người bạn tri kỷ - bác Dương - qua đời. 
 3 - Thể hiện tình bạn đậm đà, sâu sắc 0,5
 - Cách gọi giản dị, mộc mạc ấy gợi nên tình bạn tri kỷ giữa hai người già 0,5
 4 cùng thời; không có khoảng cách, chỉ còn lại sự đồng cảm sâu sắc và 
 thương mến chân thành.
 - Làm cho lời thơ như lời trò chuyện giữa hai người bạn tri âm, giúp cảm 0,5
 xúc thương tiếc, buồn đau trước sự ra đi của bạn được bộc lộ tự nhiên, 
 thấm đẫm chất nhân văn và tình người.
 - HS có thể chỉ rõ 1 trong 2 BPTT: Nói giảm nói tránh (Bác vội về ngay) 0,5
 5 hoặc nói quá (Chợt nghe tôi bỗng chân tay rụng rời)
 - Tác dụng: 
 + Biện pháp nói giảm, nói tránh trong câu “Bác vội về ngay” giúp giảm 0,75
 nhẹ nỗi đau mất mát, diễn tả cái chết bằng cách nói tinh tế, nhân văn, thể 
 hiện sự trân trọng và thương tiếc bạn hiền.
 + Biện pháp nói quá trong câu “Chợt nghe, tôi bỗng chân tay rụng rời” 
 diễn tả nỗi bàng hoàng, đau đớn tột cùng của nhà thơ khi nghe tin bạn mất, 
 làm nổi bật tình cảm gắn bó sâu sắc giữa hai người.
 6 - Về hình thức: viết đủ số lượng câu, diễn đạt đúng ngữ pháp và không 1,0 đ
 mắc lỗi chính tả 0,25
 - Về nội dung: 
 + Qua nỗi đau mất bạn, nhà thơ bộc lộ triết lý nhân sinh sâu sắc: con người 
 cần trân trọng tình bạn, trân trọng cuộc sống, bởi tuổi già và cái chết là quy 0,25
 luật không thể tránh.
 + Đoạn thơ giúp em biết trân trọng tình bạn hơn 0,5
 1 * Hình thức 4,0 đ
 + Đảm bảo dung lượng 400 chữ 0,25
 + Đúng hình thức bài văn (Mở bài nêu được vấn đề, Thân bài triển khai 0,25
II. Viết được vấn đề, Kết bài khái quát được vấn đề)
 * Nội dung 0.5
 a Mở bài: 
 Giới thiệu về chủ đề nghị luận
 b. Thân bài: 2,5
 DeThiHay.net 13 Đề thi giữa kì 1 Lớp 9 môn Ngữ văn Kết nối tri thức (Có ma trận & Đáp án)
 - Kỷ luật là biết tuân thủ những quy định, nguyên tắc chung, sống và học 
 tập có nề nếp, trật tự. 
 - Trong học tập, kỷ luật giúp em sắp xếp thời gian hợp lý, hoàn thành bài 
 tập đúng hạn, giữ gìn nội quy lớp học. Nhờ đó, em có thể tiến bộ từng 
 ngày, đạt được mục tiêu học tập của mình.
 - Để rèn luyện đức tính kỷ luật, trước hết em cần xây dựng kế hoạch rõ 
 ràng cho từng ngày, từng tuần và nghiêm túc thực hiện. Em cũng phải rèn 
 ý chí tự giác, không phụ thuộc vào sự nhắc nhở của cha mẹ hay thầy cô. 
 Khi gặp khó khăn, thay vì than phiền, em cố gắng tìm cách vượt qua, học 
 hỏi từ sai lầm để tiến bộ hơn. Bên cạnh đó, việc đặt ra mục tiêu nhỏ và 
 hoàn thành từng bước cũng giúp em hình thành thói quen kỷ luật, bền bỉ 
 lâu dài.
 c. Kết bài: 
 - Tính kỷ luật không tự nhiên có, mà phải được rèn luyện mỗi ngày bằng 0,5
 ý chí và sự cố gắng. Nếu biết giữ vững hai phẩm chất ấy, em tin rằng mình 
 sẽ trở thành một người học sinh có trách nhiệm, tự tin và thành công hơn 
 trong tương lai. 
 * Lưu ý:
 - Không cho điểm những bài viết có suy nghĩ lệch lạc, tiêu cực, trái pháp 
 luật và trái thuần phong mĩ tục Việt Nam.
 - Khuyến khích những bài viết thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị 
 luận; có cách diễn đạt hiệu quả, mới mẻ, linh hoạt, sáng tạo.
 DeThiHay.net 13 Đề thi giữa kì 1 Lớp 9 môn Ngữ văn Kết nối tri thức (Có ma trận & Đáp án)
 ĐỀ SỐ 4
 MA TRẬN ĐỀ KIỂM TRA GIỮA HỌC KÌ I - LỚP 9
 MÔN: NGỮ VĂN
 Mức độ đánh giá
 Thành phần Tự luận Tổng % 
 TT Mạch nội dung
 năng lực Nhận biết Thông hiểu Vận dụng điểm
 Tỉ lệ Tỉ lệ Tỉ lệ
 VB văn học: Thơ Song 
 I ĐỌC 20% 30% 10% 60%
 thất lục bát
 NLVH: Viết bài văn phân 
 II VIẾT tích một tác phẩm VH 0 10% 30% 40%
 (Thơ Đường luật)
Tổng số câu (7 câu) 2* 3* 2*
Tổng số điểm 2,0 4,0 4,0 10
Tỉ lệ % 60% 40%
Tổng 100%
 DeThiHay.net 13 Đề thi giữa kì 1 Lớp 9 môn Ngữ văn Kết nối tri thức (Có ma trận & Đáp án)
 BẢNG ĐẶC TẢ ĐỀ KIỂM TRA GIỮA HỌC KÌ I - LỚP 9
 MÔN: NGỮ VĂN
 Nội Số câu hỏi theo mức độ 
 dung/Đơn nhận thức
TT Kĩ năng Mức độ đánh giá
 vị kiến Nhận Thông Vận 
 thức biết hiểu dụng
1 Đọc hiểu Thơ song Nhận biết 2 3 1
 thất lục bát - Nhận biết được thể thơ, cách gieo vần, 
 (ngữ liệu ngắt nhịp, các chi tiết thơ
 ngoài SGK) - Nhận biết các biện pháp tu từ được sử 
 dụng trong văn bản.
 Thông hiểu
 - Hiểu được tình cảm, thái độ của tác giả 
 gửi gắm trong văn bản.
 - Phân tích tác dụng của việc sử dụng 
 biện pháp tu từ.
 Vận dụng
 - Liên hệ văn bản với bản thân, văn bản 
 với bối cảnh...
 - Trình bày ý kiến, quan điểm, suy nghĩ, 
 bài học.
II Viết Viết bài văn Nhận biết: 1* 1* 1*
 NLXH về - Xác định được yêu cầu về nội dung và 
 một vấn đề hình thức của bài văn nghị luận xã hội.
 cần giải - Xác định rõ được mục đích, đối tượng 
 quyết nghị luận.
 - Giới thiệu được vấn đề nghị luận và 
 mô tả được những dấu hiệu, biểu hiện 
 của vấn đề xã hội trong bài viết.
 - Đảm bảo cấu trúc, bố cục của một văn 
 bản nghị luận xã hội.
 Thông hiểu:
 - Giải thích được những khái niệm liên 
 quan đến vấn đề nghị luận.
 - Kết hợp được lí lẽ và dẫn chứng để tạo 
 tính chặt chẽ, logic của mỗi luận điểm.
 - Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp 
 tiếng Việt.
 Vận dụng:
 DeThiHay.net 13 Đề thi giữa kì 1 Lớp 9 môn Ngữ văn Kết nối tri thức (Có ma trận & Đáp án)
 - Đánh giá được ý nghĩa, ảnh hưởng của 
 vấn đề đối với con người, xã hội.
 - Nêu được những bài học, những đề 
 nghị, khuyến nghị rút ra từ vấn đề bàn 
 luận.
 - Trình bày được các giải pháp khả thi 
 và có sức thuyết phục.
 - Phương thức biểu đạt: Nghị luận kết 
 hợp tự sự, miêu tả và biểu cảm.
 - Vận dụng các kĩ năng, thao tác lập luận 
 một cách nhuần nhuyễn, linh hoạt.
 - Thể hiện sâu sắc quan điểm, cá tính 
 trong bài viết về vấn đề xã hội.
 - Có cách diễn đạt độc đáo, sáng tạo, 
 hợp logic.
Tổng điểm 3 4 2
Tỉ lệ % 20% 40% 40%
Tỉ lệ chung 60% 40%
 DeThiHay.net 13 Đề thi giữa kì 1 Lớp 9 môn Ngữ văn Kết nối tri thức (Có ma trận & Đáp án)
 ĐỀ THI GIỮA HỌC KÌ I
 Trường: .....................................................
 MÔN: NGỮ VĂN LỚP 9
 Họ và tên: .................................................
 SÁCH KẾT NỐI TRI THỨC
 Lớp: .........................................................
 Thời gian làm bài: ... phút (Không kể thời gian giao đề)
I. PHẦN ĐỌC HIỂU (4.0 điểm)
 Đọc văn bản sau: 
 Bác Dương thôi đã thôi rồi,
 Nước mây man mác ngậm ngùi lòng ta.
 Nhớ từ thưở đăng khoa ngày trước,
 Vẫn sớm hôm tôi bác cùng nhau;
 Kính yêu từ trước đến sau,
 Trong khi gặp gỡ khác đâu duyên trời?
 Cũng có lúc chơi nơi dặm khách,
 Tiếng suối nghe róc rách lưng đèo;
 Có khi từng gác cheo leo,
 Thú vui con hát lựa chiều cầm xoang.
 Cũng có lúc rượu ngon cùng nhắp,
 Chén quỳnh tương ăm ắp bầu xuân.
 Có khi bàn soạn câu văn,
 Biết bao đông bích, điển phần trước sau.
 Buổi dương cửu (1) cùng nhau hoạn nạn,
 Phận đẩu thăng(2) chẳng dám tham trời;
 (Trích “Khóc Dương Khuê” - Nguyễn Khuyến)
* Dương Khuê (1839 - 1902) người làng Vân Đình, tổng Phương Đình, tỉnh Hà Đông (nay là thành phố 
Hà Nội), đỗ tiến sĩ năm 1868, là bạn thân của Nguyễn Khuyến. Bài thơ được viết năm 1902 khi Nguyễn 
Khuyến nghe tin Dương Khuê mất.
Thực hiện các yêu cầu:
Câu 1 (1,0 điểm). Xác định thể thơ và nêu phương thức biểu đạt chính của đoạn thơ
Câu 2 (0,5 điểm). Chỉ ra cách gieo vần trong đoạn thơ:
Câu 3 (1,0 điểm). Nêu ngấn gọn nội dung đoạn thơ
Câu 4 (1,0 điểm). Phân tích ý nghĩa của cách xưng hô “Tôi -Bác” trong đoạn thơ.
Câu 5 (1,5 điểm). Xác định và phân tích tác dụng của 1 biện pháp tu từ được sử dụng trong đoạn thơ:
 Bác Dương thôi đã thôi rồi,
 Nước mây man mác ngậm ngùi lòng ta.
 Nhớ từ thưở đăng khoa ngày trước,
 Vẫn sớm hôm tôi bác cùng nhau;
Câu 6 (1,0 điểm). Nêu ý nghĩa sâu sắc đoạn thơ đem lại cho em (Trình bày bằng một đoạn văn từ 5-7 
câu).
PHẦN II: VIẾT (4.0 điểm)
 DeThiHay.net 13 Đề thi giữa kì 1 Lớp 9 môn Ngữ văn Kết nối tri thức (Có ma trận & Đáp án)
Câu 2 (4,0 điểm). Là học sinh, em làm thế nào để rèn luyện cho bản thân tính kiên trì? Viết bài văn 
khoảng 400 chữ bày tỏ suy nghĩ của em.
 ---HẾT---
 DeThiHay.net 13 Đề thi giữa kì 1 Lớp 9 môn Ngữ văn Kết nối tri thức (Có ma trận & Đáp án)
 HƯỚNG DẪN CHẤM
 Phần Câu Nội dung Điểm
I. Đọc 1 - Song thất lục bát 0,5
hiểu - Phương thức biểu cảm 0,5
 2 - Gieo vần linh hoạt: vần chân kết hợp với vần lưng 0,5
 - Đoạn thơ thể hiện nỗi đau xót, thương tiếc và cô đơn của tác giả khi 0,5
 người bạn tri kỷ – bác Dương – qua đời. 
 3 - Thể hiện tình bạn đậm đà, sâu sắc 0,5
 - Cách gọi giản dị, mộc mạc ấy gợi nên tình bạn tri kỷ giữa hai người già 0,5
 4 cùng thời; không có khoảng cách, chỉ còn lại sự đồng cảm sâu sắc và 
 thương mến chân thành.
 - Làm cho lời thơ như lời trò chuyện giữa hai người bạn tri âm, giúp cảm 0,5
 xúc thương tiếc, buồn đau trước sự ra đi của bạn được bộc lộ tự nhiên, 
 thấm đẫm chất nhân văn và tình người.
 - HS có thể chỉ rõ BPTT: Nói giảm nói tránh (Bác Dương thôi đã thôi rồi). 0,5
 5 - Tác dụng: 
 + Biện pháp nói giảm, nói tránh “Bác Dương thôi đã thôi rồi” giúp 0,75
 giảm nhẹ nỗi đau mất mát, diễn tả cái chết bằng cách nói tinh tế, nhân văn, 
 thể hiện sự trân trọng và thương tiếc bạn hiền.
 6 - Về hình thức: viết đủ số lượng câu, diễn đạt đúng ngữ pháp và không 1,0 đ
 mắc lỗi chính tả 0,25
 - Về nội dung: 
 + Qua nỗi đau mất bạn, nhà thơ bộc lộ triết lý nhân sinh sâu sắc: con người 
 cần trân trọng tình bạn, trân trọng cuộc sống, bởi tuổi già và cái chết là quy 0,25
 luật không thể tránh.
 + Đoạn thơ giúp em biết trân trọng tình bạn hơn 0,5
II. Viết 1 *Hình thức 4,0 đ
 + Đảm bảo dung lượng 400 chữ 0,25
 + Đúng hình thức bài văn (Mở bài nêu được vấn đề, Thân bài triển khai 0,25
 được vấn đề, Kết bài khái quát được vấn đề)
 * Nội dung
 a Mở bài: 0.5
 Giới thiệu về chủ đề nghị luận
 b. Thân bài: 2,5
 - Kiên trì là không bỏ cuộc trước khó khăn, bền bỉ theo đuổi mục tiêu đến 
 cùng. Hai phẩm chất này có mối quan hệ chặt chẽ với nhau: người có kiên 
 trì sẽ biết kiểm soát bản thân, từ đó có thể kiên trì thực hiện những điều 
 mình đặt ra. Ngược lại, sự kiên trì giúp duy trì thói quen kỷ luật, không dễ 
 dàng chểnh mảng hay buông bỏ.
 DeThiHay.net