16 Đề thi và Đáp án kỳ tuyển sinh Lớp 10 tỉnh Ninh Bình môn Văn

 16 Đề thi và Đáp án kỳ tuyển sinh Lớp 10 tỉnh Ninh Bình môn Văn - DeThiHay.net
- “Hương ổi”: đi liền với từ “bỗng” gợi cảm giác đột ngột, ngỡ ngàng; “phả” – làn hương ngọt ngào, 
sánh đậm, mùi ổi chín như được cô lại, phả vào gió thu. “Hương ổi” gợi không gian thơ thân thuộc, yêu 
dấu của làng quê đất Việt với những khu vườn, lối ngõ sum xuê hoa trái, làm nên hương sắc mỗi mùa; gợi 
hương vị riêng của mùa thu trong thơ Hữu Thỉnh.
- “Gió se” là ngọn gió heo may mùa thu dịu nhẹ, thoáng chút se lạnh lúc thu về, giúp ta cảm nhận rõ hơn 
cái ngọt lành của hương ổi.
- “Sương chùng chình” – nghệ thuật nhân hóa, gợi dáng vẻ, tâm trạng của làn sương thu. Làn sương 
lãng đãng như cố ý chậm lại, lưu luyến mùa hè, chưa muốn bước hẳn sang thu.
Hệ thống hình ảnh độc đáo đã diễn tả một cách tài tình cái không khí se lạnh đầu thu và cả cái nhịp điệu 
chầm chậm của mùa thu về với đất trời.
* Đối diện với những tín hiệu báo thu là cái ngỡ ngàng của lòng người:
- “Hình như” là lối nói giả định, không chắc chắn, phù hợp với những biểu hiện mơ hồ lúc giao mùa – 
những biểu hiện ấy không chỉ được cảm nhận bằng các giác quan mà còn phải cảm nhận bằng cả một tâm 
hồn tinh tế.
- Âm điệu: là tiếng reo vui, ngỡ ngàng lúc thu sang.
Khổ thơ là những cảm nhận mới mẻ, tinh tế của tác giả lúc mùa sang. Ẩn sau những đổi thay của thiên 
nhiên đất trời lúc sang thu là niềm vui, niềm hạnh phúc của thi nhân.
2.2 Quang cảnh thiên nhiên ngả dần sang thu: Được tái hiện vừa chân thực lại vừa sống động:
- “Sông” “dềnh dàng”: tả thực con sông của mùa thu vô cùng trong trẻo, tĩnh lặng, êm đềm. Nghệ thuật 
nhân hóa khiến con sông như đang được nghỉ ngơi sau một mùa hạ vất vả với bão giông. Đó cũng là hình 
ảnh ẩn dụ cho con người qua chiến tranh, lửa đạn, giờ đang chậm lại, cho phép mình được nghỉ ngơi.
- “Chim” “vội vã”: vừa tả thực những cánh chim bay vội về phương Nam tránh rét, vừa gợi những vội 
vã, tất bật với lo toan thường nhật của đời người.
- Phép đối “dềnh dàng” >< “vội vã” làm nổi bật hai động thái trái ngược của thiên nhiên mà cũng là sự 
vận động của thiên nhiên giao mùa.
* Được khắc họa rất ấn tượng:
- “Đám mây mùa hạ” được hữu hình hóa, vừa thực vừa hư, tái hiện được nhịp điệu của thời gian, là một 
chiếc cầu nối liền những ngày cuối hạ và đầu thu để sự chuyển giao giữa hai mùa không đứt đoạn.
- Đám mây mang cả lớp nghĩa thế sự, gợi trạng thái giao thời của đời sống khi đất nước chuyển giao từ 
chiến tranh sang hòa bình.
- Khoảnh khắc giao mùa hiện lên tinh tế, sống động qua những câu thơ rất giàu chất tạo hình. Ẩn sau 
những hình ảnh thiên nhiên lúc thu sang ấy còn là hình ảnh của đời sống lúc sang thu.
3. Kết bài:
* Nội dung:
- Cảm nhận và tái hiện tinh tế khoảnh khắc chuyển mùa từ hạ sang thu.
- Tái hiện những nét đẹp đặc trưng của mùa thu đất Bắc lúc vừa sang.
* Nghệ thuật: Ngôn ngữ, hình ảnh vừa giản dị, tự nhiên mà giàu sức gợi, vừa độc đáo, mới lạ. Giọng thơ 
nhỏ nhẹ, sâu lắng.
 ----------HẾT----------
 DeThiHay.net 16 Đề thi và Đáp án kỳ tuyển sinh Lớp 10 tỉnh Ninh Bình môn Văn - DeThiHay.net
 ĐỀ SỐ 5
 ĐỀ THI TUYỂN SINH VÀO LỚP 10 THPT
 SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TỈNH NĂM 2021 - 2022
 NINH BÌNH MÔN: NGỮ VĂN
 Thời gian làm bài: 120 phút (không kể thời gian giao đề)
PHẦN I: ĐỌC HIỂU VĂN BẢN (3,0 điểm)
Đọc văn bản sau:
Thay vì giúp con có một ước mơ thực sự, nhiều ông bố bà mẹ thường đưa trẻ đến những trung tâm bồi 
dưỡng tài năng để tham gia hết khóa học này đến chương trình khác. Bởi, Phụ huynh cho rằng những 
chương trình đó rất bổ ích và có giá trị với con.
(...) Ai trong chúng ta cũng có một ước mơ cho riêng mình, trẻ em cũng vậy. Song khác với người lớn, trẻ 
sẽ có nhiều ước mơ bay bổng do trí tưởng tượng phong phú. Khi đó nhiệm vụ của cha mẹ là nuôi dưỡng 
ước mơ của con một cách hợp lý giúp chúng định hướng tương lai.
Trẻ em thường xuyên có ước mơ mới mỗi khi ngưỡng mộ ai đó. Khi được bác sĩ chữa khỏi bệnh, trẻ 
mong ước lớn lên sẽ làm bác sĩ. Khi xem tivi và chứng kiến những diễn viên xinh đẹp hoặc xem những 
bộ phim siêu nhân thì ước mơ của trẻ lại khác. Chắc hẳn, đây là câu chuyện xảy ra trong nhiều gia đình. 
Thường, trẻ nhỏ với suy nghĩ ngây thơ, có thể con sẽ thốt ra những câu nói khiến cha mẹ hoang mang. 
Khi đó không ít phụ huynh áp đặt suy nghĩ và mong muốn của mình lên con. Họ ép con thích những điều 
cha mẹ muốn. Song đó không phải là niêm yêu thích của trẻ. Theo các chuyên gia, đó là một trong những 
suy nghĩ sai lầm mà cha mẹ nên bỏ trong quá trình định hình ước mơ cho con trẻ. Theo chuyên gia Trần 
Quốc Phúc, cha mẹ hãy cho con một tước mơ và đừng bao giờ "tiêu diệt” giấc mơ đó ". Cha mẹ hãy hỏi 
con thích gì và tin con sẽ làm được điều đó. Cha mẹ hãy dẫn con tới nơi có những người thành công để 
con tiếp cận, nhìn những căn nhà đẹp, những chiếc xe đẹp. Đồng thời để con chứng kiến cuộc sống của 
những trẻ em nghèo, chuyên gia cho biết.
 (Theo: Vân Huyền, khơi gợi điều trẻ muốn hướng tới, Bảo Giáo dục và Thời đại, số 99, Thứ hai, 
 26/04/2021, tr.13)
Thực hiện các yêu cầu:
Câu 1 (0,5 điểm):
Xác định phương thức biểu đạt chính của văn bản trên.
Câu 2 (0,5 điểm):
Chỉ ra và gọi tên thành phần biệt lập trong câu văn sau: Chắc hẳn, đây là câu chuyện xảy ra trong nhiều 
gia đình.
Câu 3 (1,0 điểm):
Nêu nội dung chính của văn bản trên
Câu 4 (1,0 điểm):
Anh/chị có đồng tình với việc cha mẹ ép con thích những điều cha mẹ muốn không? Vì sao?
PHẦN II: TẠO LẬP VĂN BẢN (7,0 điểm)
Câu 1 (2,0 điểm)
 DeThiHay.net 16 Đề thi và Đáp án kỳ tuyển sinh Lớp 10 tỉnh Ninh Bình môn Văn - DeThiHay.net
Từ việc đọc hiểu văn bản ở phần I, hãy viết một đoạn văn (khoảng 200 chữ) trình bày suy nghĩ của 
anh/chị về ý nghĩa của ước mơ đối với mỗi con người trong cuộc sống.
Câu 2 (6,0 điểm)
Cảm nhận về vẻ đẹp của thiên nhiên và người lao động qua đoạn thơ sau:
 Thuyền ta lái gió với buồn trăng
 Lướt giữa mây cao với biển bằng,
 Ra đậu dặm xa dò bụng biển,
 Dàn đan thế trận lưới vây giăng
 Cá nụ cá chim cùng cả đé,
 Cá song lấp lánh đuốc đen hồng,
 Cái đuôi em quẫy trăng vàng chóe,
 Đêm thở: sao lùa nước Hạ Long
 Ta hát bài ca gọi cá vào
 Gõ thuyền đã có nhịp tràng cao
 Biển cho ta cả như lòng mẹ
 Nuôi lớn đời ta tự buổi nào
 (Đoàn thuyền đánh cá, Huy Cận, Sgk Ngữ văn 9, tập 1, NXBGD 2007, tr.140)
 DeThiHay.net 16 Đề thi và Đáp án kỳ tuyển sinh Lớp 10 tỉnh Ninh Bình môn Văn - DeThiHay.net
 HƯỚNG DẪN CHẤM
PHẦN I: ĐỌC HIỂU VĂN BẢN (3,0 điểm)
Câu 1:
Phương thức biểu đạt: Nghị luận
Câu 2:
Thành phần biệt lập trong câu là: Chắc chắn – thành phần tình thái
Câu 3:
Học sinh có thể giải thích theo ý hiểu của mình, có lý giải
Gợi ý:
Đoạn trích đang nói tới thực hướng dạy con của các bậc phụ huynh hiện nay. Đồng thời nói lên tiếng nói 
con trẻ với mong muốn được thực sự phát triển, hướng tới đam mê của mình.
Câu 4:
Học sinh trình bày quan điểm của mình, có lý giải.
Gợi ý: Không đồng tình: Vi việc ép những đứa trẻ đi theo con đường mà cha mẹ chúng muốn sẽ khiến 
những đứa trẻ trở thành những người máy, luôn làm theo những gì được sắp đặt từ trước. Không phát huy 
được hết khả năng của mình.....
PHẦN II: TẠO LẬP VĂN BẢN (7,0 điểm)
Câu 1:
I. Mở đoạn
- Giới thiệu vấn đề:
+ Con người chúng ta từ khi sinh ra cho tới lúc trưởng thành, ai cũng có một ước mơ, hoài bão của riêng 
mình.
+Ước mơ giúp chúng ta có thể sống vui vẻ, có ý nghĩa và mục đích, khi thực hiện được ước mơ của mình 
con người cảm thấy được thành quả của quá trình nỗ lực cố gắng đúng như dân gian ta thường nói “Sống 
là phải có ước mơ”.
II. Thân bài
1. Giải thích
- Giải thích về ước mơ là gì? Nó chính là những dự định, khát khao mà mỗi chúng ta mong muốn đạt 
được trong thời gian ngắn hoặc dài. Ước mơ chính là động lực để mỗi chúng ta vạch ra phương hướng 
đường đi để dẫn tới ước mơ.
2. Bình luận và chứng minh
- Vai trò và ý nghĩa của ước mơ trong cuộc sống:
+ Ước mơ chính là ngọn đuốc soi sáng trong tim mỗi chúng ta nó hướng chúng ta tới những điều tốt đẹp.
+ Ước mơ cũng chính là mong muốn được cống hiến sức lực của mình cho xã hội và khi chúng ta đạt 
được ước mơ cũng là lúc chúng ta được thừa nhận năng lực của mình.
- Phân tích được con người đi tới ước mơ có dễ dàng không?
+Con đường dẫn tới ước mơ cũng vô cùng khó khăn, không phải lúc nào cũng dễ dàng đạt được, nhưng 
với những người kiên trì, bền chí, thì ước mơ sẽ giúp cho bạn định hướng cho tương lai của mình một 
cách tốt đẹp nhất. Dẫn chứng cụ thể.
 DeThiHay.net 16 Đề thi và Đáp án kỳ tuyển sinh Lớp 10 tỉnh Ninh Bình môn Văn - DeThiHay.net
- Nó là vì sao sáng soi những lối ta đi, khi đi qua những khó khăn nhìn thấy ước mơ của mình lấp lánh ở 
phía xa xa, bạn sẽ nỗ lực bước tiếp.
- Những ước mơ sẽ đưa con người đi tới những tương lai, không quản ngại những chông gai, nghiệt ngã, 
những khó khăn trên con đường đi của mình. Dẫn chứng cụ thể.
- Cuộc sống mà không có ước mơ thì sẽ như thế nào?
+ Ước mơ là điều mà ai cũng nên có và cần có trong cuộc sống bởi nếu không có ước mơ cuộc sống của 
bạn sẽ mất phương hướng vô định. Dẫn chứng cụ thể.
+ Không có ước mơ bạn sẽ không xác định được mục tiêu sống của mình là gì. Chính vì không xác định 
được phương hướng sẽ dẫn tới bạn sẽ sống hoài sống phí, và trở thành người tụt hậu bị bạn bè, xã hội bỏ 
lại phía sau.
- Phê phán: Những người không có khát vọng, ước mơ,.. .
- Bàn bạc, mở rộng vấn đề:
+ Mở rộng trong xã hội ngày nay bên cạnh những bạn trẻ sống có ước mơ có lý tưởng rất đáng trân trọng, 
thì bên cạnh đó vẫn còn nhiều bạn trẻ sống không có ước mơ.
+ Các bạn không hiểu mình muốn gì và không có ý chí phấn đấu, các bạn đó cứ sống và buông bỏ đời 
mình theo số phận muốn tới đâu thì tới, thật đáng buồn.
III. Kết đoạn
- Là một học sinh ngồi trên ghế nhà trường chúng ta cần phải có ước mơ mục đích sống cho riêng mình.
- Để đạt được ước mơ chúng ta cần ra sức rèn luyện học tập, tu dưỡng đạo đức để chuẩn bị những tư 
trang cần thiết cho con đường đi tới ước mơ của mình.
Câu 2:
1. Mở bài
- Giới thiệu khái quát về tác giả Huy Cận (những nét cơ bản về con người, cuộc đời, đặc điểm sáng tác,...)
- Giới thiệu khái quát về bài thơ “Đoàn thuyền đánh cá” (xuất xứ, hoàn cảnh ra đời, những đặc sắc về nội 
dung và nghệ thuật,...)
- Giới thiệu khái quát về đoạn thơ.
2. Thân bài
Vẻ đẹp thiên nhiên và người lao động thể hiện qua cảnh đánh cá trên biển đêm:
a. Hình ảnh thiên nhiên: đẹp, rộng lớn, lộng lẫy
-Thiên nhiên ở đây là những sự vật cụ thể: là mặt trời, là sóng biển, là màn đêm được miêu tả bằng ngôn 
ngữ lung linh, huyền ảo
- Cảm hứng vũ trụ đã mang đến cho bài thơ những hình ảnh thiên nhiên hoành tráng
+ Thiên nhiên biển khơi là những đêm trăng đẹp rực rỡ sắc màu như một bức tranh
+ Thiên nhiên trong mắt nhìn của tác giả là hình ảnh từng đàn cá quý tung tăng bơi lội
+ Thiên nhiên là niềm tự hào, yêu mến của nhà thơ về sự giàu đẹp của thiên nhiên.
- Nghệ thuật: Nói quá, nhân hoá, bút pháp lãng mạn làm cho con thuyền đánh cá trở nên kì vĩ, khổng lồ, 
hoà nhập vào thiên nhiên, vũ trụ.
→ Cả đoạn thơ là bức tranh sơn mài lộng lẫy, thiên nhiên cũng góp phần vào công cuộc đánh bắt. b. Hình 
ảnh con người lao động tinh thần làm chủ biển khơi
 DeThiHay.net 16 Đề thi và Đáp án kỳ tuyển sinh Lớp 10 tỉnh Ninh Bình môn Văn - DeThiHay.net
- Hình ảnh những người lao động hiện lên trong bài thơ là hình ảnh những người dân chài đang ra khơi 
đánh cá.
Hình ảnh người lao động hiện lên với vẻ đẹp quả cảm. Mặc cho đêm tối, mặc cho gió khơi, đoàn thuyền 
của họ vẫn ra tận ngoài khơi xa để dò cá trong lòng biển.
- Cuộc sống đánh bắt cá của ngư dân giống như một trận chiến đấu với vũ khí là những tấm lưới.
"Ta hát bài ca... trăng cao"
- bóng trăng in xuống mặt nước hòa vào sóng vỗ mạn thuyền cùng câu hát ngân vang của người đánh cá 
tạo thành bài ca lao động hân hoan tràn ngập niềm vui, niềm tin. Tiếng hát của người lao động có khả 
năng kì diệu gọi cá vào lưới.
Nghệ thuật: Sử dụng các động từ như “lướt, đậu, dò, dàn đan..” gợi không khí lao động khẩn trương, đoàn 
kết. Con thuyền ra khơi có gió làm lái, trăng làm buồm, dàn đan thế trận, bao vây, buông lưới...
→ Con người chủ động, sáng tạo trong lao động, bố trí đánh bắt cá như một trận đánh. Với tinh thần lao 
động hăng hái, lạc quan như thế, thì chắc chắn hiệu quả sẽ cao hơn.
-" Biển cho ta cá... buổi nào"
Nghệ thuật so sánh, nhân hóa – Lời ca ngợi và biết ơn biển cả như lòng mẹ hiền hòa bao dung nuôi lớn 
bao thế hệ người dân chài.
→ Cảm hứng lao động và cảm hứng thiên nhiên vũ trụ hoà hợp, công việc của người lao động đánh cá 
như gắn liền hài hòa với nhịp sống trời đất.
3. Kết bài
Khái quát về những vẻ đẹp cơ bản của thiên nhiên và con người trong bài thơ “Đoàn thuyền đánh cá”, các 
biện pháp nghệ thuật trong đoạn thơ và nêu cảm nghĩ của bản thân.
 DeThiHay.net 16 Đề thi và Đáp án kỳ tuyển sinh Lớp 10 tỉnh Ninh Bình môn Văn - DeThiHay.net
 ĐỀ SỐ 6
 ĐỀ THI TUYỂN SINH VÀO LỚP 10 THPT
 SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NĂM 2020 - 2021
 TỈNH NINH BÌNH MÔN: NGỮ VĂN
 Thời gian làm bài: 120 phút (không kể thời gian giao đề)
PHẦN I: ĐỌC HIỂU VĂN BẢN (3,0 điểm)
Đọc đoạn trích sau và trả lời các câu hỏi bên dưới: 
 COVID-19 KHIẾN NHIỀU NGƯỜI CẢM NHẬN RÕ HƠN GIÁ TRỊ GIA ĐÌNH
 Tính đến 9h ngày 25/6, thế giới ghi nhận 9.503.073 người mắc Covid-19 tại 215 quốc gia, vùng lãnh 
thổ; 483.677 người tử vong. Đại dịch Covid-19 đã tác động đến mọi mặt của đời sống với nhiều nỗi lo toan 
từ sức khỏe đến kinh tếMấy tháng chống chọi với Covid-19 khiến không ít người đứng ngồi không yên 
trong lo sợ. Tuy nhiên, nếu nhìn ở một khía cạnh khác, dịch bệnh cũng khiến nhiều người nhận ra và thấu 
hiểu hơn những giá trị mà bấy lâu cuộc sống lo toan, bộn bề khiến họ có phần lãng quên. Nhiều nước, nhiều 
tổ chức phát động chiến dịch Ở nhà vẫn vui kêu gọi mọi người ở nhà và chia sẻ những câu chuyện, khoảnh 
khắc vui vẻ, tích cực trong thời gian ở nhà làm việc. Chưa bao giờ, trên các trang mạng xã hội, những câu 
chuyện tích cực lại được nhiều ông bố, bà mẹ chia sẻ rộn ràng đến vậy. Con cái chăm làm việc nhà, học 
được nhiều kỹ năng sống, gia đình gần nhau hơn. Trên các trang mạng xã hội cũng xuất hiện nhiều hơn 
những bữa cơm ấm cúng được mọi người chia sẻ, mang theo thông điệp tích cực, lạc quan. Sợi dây gắn kết 
yêu thương cũng được bền vững hơn khi mà họ đã xích lại gần nhau, có trách nhiệm với nhau, sẻ chia và 
cùng nhau gánh vác mọi niềm vui, nỗi buồn trong cuộc sống
 (Nhu Thụy - theo UN, Guardian, NYT, báo Phụ nữ Việt Nam số 77 ngày 26/6/2020)
Câu 1 (0,5 điểm): Xác định câu chủ đề của đoạn trích?
Câu 2 (1,0 điểm): Các con số trong câu: “Tính đến 9h ngày 25/6, thế giới ghi nhận 9.503.073 người mắc 
Covid-19 tại 215 quốc gia, vùng lãnh thổ; 483.677 người tử vong” nói lên đặc tính gì của đoạn trích?
Câu 3 (1,0 điểm): Nêu các chiến dịch và hoạt động được thực hiện khi mọi người ở nhà chống dịch? 
Câu 4 (0,5 điểm): Trình bày thông điệp mà tác giả muốn gửi gắm qua đoạn trích? 
PHẦN II: TẠO LẬP VĂN BẢN (7,0 điểm)
Câu 1 (2,0 điểm): Anh (chị) hãy viết đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) trình bày suy nghĩ của bản thân 
về vai trò của gia đình trong cuộc sống của mỗi người. 
Câu 2 (5,0 điểm): Phân tích nhân vật Vũ Nương trong đoạn trích sau: 
Qua năm sau, giặc ngoan cố đã chịu trói, việc quân kết thúc. Trương Sinh về tới nhà, được biết mẹ đã 
qua đời, con vừa học nói. Chàng hỏi mồ mẹ, rồi bế đứa con nhỏ đi thăm; đứa trẻ không chịu, ra đến đồng, 
nó quấy khóc. Sinh dỗ dành:
- Nín đi con, đừng khóc. Cha về, bà đã mất, lòng cha buồn khổ lắm rồi.
Đứa con ngây thơ nói:
- Ô hay! Thế ra ông cũng là cha tôi ư? Ông lại biết nói, chứ không như cha tôi trước kia chỉ nín thin thít.
Chàng ngạc nhiên gạn hỏi. Đứa con nhỏ nói:
 DeThiHay.net 16 Đề thi và Đáp án kỳ tuyển sinh Lớp 10 tỉnh Ninh Bình môn Văn - DeThiHay.net
- Trước đây, thường có một người đàn ông, đêm nào cũng đến, mẹ Đản đi cũng đi, mẹ Đản ngồi cũng ngồi, 
nhưng chẳng bao giờ bế Đản cả.
Tính chàng hay ghen, nghe con nói vậy đinh ninh là vợ hư, mối nghi ngờ ngày càng sâu, không có gì gỡ ra 
được.
Về đến nhà, chàng la um lên cho hả giận. Vợ chàng khóc mà rằng:
- Thiếp vốn con kẻ khó, được nương tựa nhà giàu. Sum họp chưa thỏa tình chăn gối, chia phôi vì động việc 
lửa binh. Cách biệt ba năm giữ gìn một tiết(1). Tô son điểm phấn từng đã nguôi lòng, ngõ liễu tường hoa(2) 
chưa hề bén gót. Đâu có sự mất nết hư thân như lời chàng nói. Dám xin bày tỏ để cởi mối nghi ngờ. Mong 
chàng đừng một mực nghi oan cho thiếp.
Chàng vẫn không tin. Nhưng nàng hỏi chuyện kia do ai nói ra, thì lại giấu không kể lời con nói; chỉ lấy 
chuyện bóng gió này nọ mà mắng nhiếc nàng, và đánh đuổi đi. Họ hàng làng xóm bênh vực và biện bạch 
cho nàng, cũng chẳng ăn thua gì cả. Nàng bất đắc dĩ nói:
- Thiếp sở dĩ nương tựa vào chàng vì có cái thú vui nghi gia nghi thất (3). Nay đã bình rơi trâm gãy, mây 
tạnh mưa tan, sen rũ trong ao, liễu tàn trước gió; khóc tuyết bông hoa rụng cuống, kêu xuân cái én lìa đàn, 
nước thẳm buồm xa, đâu còn có thể lại lên núi Vọng Phu kia nữa(4).
Đoạn rồi nàng tắm gội chay sạch, ra bến Hoàng Giang ngửa mặt lên trời mà than rằng:
- Kẻ bạc mệnh này duyên phận hẩm hiu, chồng con rẫy bỏ, điều đâu bay buộc, tiếng chịu nhuốc nhơ, thần 
sông có linh, xin ngài chứng giám. Thiếp nếu đoan trang giữ tiết, trinh bạch gìn lòng, vào nước xin làm 
ngọc Mị Nương(5), xuống đất xin làm cỏ Ngu mĩ(6). Nhược bằng lòng chim dạ cá(7), lừa chồng dối con, dưới 
xin làm mồi cho cá tôm, trên xin làm cơm cho diều quạ, và xin chịu khắp mọi người phỉ nhổ.
Nói xong nàng gieo mình xuống sông mà chết
(Chuyện người con gái Nam Xương - Nguyễn Dữ, Sách hướng dẫn học Ngữ văn 9, tập I, NXB Giáo dục 
 Việt Nam, 2019)
--------------------------
Chú thích:
(1) Một tiết: ý nói giữ trọn lòng chung thủy với chồng (tiết: danh dự và phẩm giá con người).
(2) Ngõ liễu tường hoa: chỉ nơi có những chuyện quan hệ trai gái không đứng đắn.
(3) Nghi gia nghi thất: nên cửa nên nhà, ý nói thành vợ thành chồng, cùng gây dựng hạnh phúc gia đình.
(4) Cả đoạn “Nay đã bình rơi trâm gãynúi Vọng Phu kia nữa”: ý nói nỗi thất vọng của Vũ Nương khi bị Trương 
Sinh hắt hủi, tình vợ chồng gắn bó lâu nay đã tan vỡ.
(5) Ngọc Mị Nương: theo tích ngọc trai giếng nước trong truyền thuyết Mị Châu - Trọng Thủy, ý nói đến chết vẫn 
giữ lòng trong sáng.
(6) Cỏ Ngu mĩ: tích về nàng Ngu Cơ, vợ Hạng Vũ. Khi Hạng Vũ thua trận, thế cùng, chạy đến Cai Hạ, nàng rút 
gươm tự vẫn. Tương truyền hồn Ngu Cơ hóa thành hai khóm cỏ trên mộ, ngày đêm cứ quấn quýt vào nhau, người 
ta gọi là cỏ Ngu mĩ nhân, ý nói đến chết vẫn giữ lòng chung thủy.
(7) Lòng chim dạ cá: ở đây ý nói thay lòng đổi dạ, không chung thủy.
 ------HẾT------
 DeThiHay.net 16 Đề thi và Đáp án kỳ tuyển sinh Lớp 10 tỉnh Ninh Bình môn Văn - DeThiHay.net
 HƯỚNG DẪN CHẤM
 CHO 
PHẦN CÂU YÊU CẦU CẦN ĐẠT
 ĐIỂM
 Thí sinh chỉ ra được chính xác câu chủ đề: Sợi dây gắn kết yêu thương cũng 
 1 được bền vững hơn khi mà họ đã xích lại gần nhau, có trách nhiệm với nhau, 0,5
 sẻ chia và cùng nhau gánh vác mọi niềm vui, nỗi buồn trong cuộc sống.
 Thí sinh trình bày được các con số nói lên đặc tính của đoạn trích:
 - Tính thời sự (cập nhật)
 - Tính chính xác (khách quan)
 2 0,5
 Lưu ý: Nếu thí sinh không trình bày (hoặc trình bày không đủ) các ý trên 
 0,5
 nhưng nêu được ý khác (có cơ sở) về ý nghĩa của con số trong câu văn (ví 
 dụ: tính nghiêm trọng, nguy hiểm của dịch bệnh) thì cho 0,25 điểm.
 Thí sinh trả lời được các chiến dịch, hoạt động gồm:
 + Chiến dịch Ở nhà vẫn vui kêu gọi mọi người ở nhà và chia sẻ những câu 
I. Đọc 
 chuyện, khoảnh khắc vui vẻ, tích cực trong thời gian ở nhà làm việc. 0,5
 hiểu 
 3 + Những câu chuyện tích cực lại được nhiều ông bố, bà mẹ chia sẻ rộn ràng 
 văn 
 trên các trang mạng xã hội (con cái chăm làm việc nhà, học được nhiều kỹ 
 bản
 năng sống, bữa cơm ấm cúng) 0,5
 (3,0 
điểm)
 Thông điệp mà thí sinh trình bày cần đạt được: 
 - Về nội dung: có căn cứ xuất phát từ nội dung đoạn trích, phù hợp với tinh 
 thần, ý nghĩa của đoạn trích.
 - Về hình thức: diễn đạt ngắn gọn, súc tích, ấn tượng (như một mệnh lệnh, 
 lời khuyên, nhắn nhủ về thái độ, hành động cần có).
 0,5
 4 Có thể tham khảo ví dụ sau:
 - Gia đình là số 1.
 - Sức mạnh của tình yêu gia đình sẽ chiến thắng tất cả
 (Lưu ý: Nếu chỉ đạt yêu cầu nội dung cho 0,25 điểm; không đạt yêu cầu nội 
 dung không cho điểm; nếu chép lại nhan đề của đoạn trích chỉ cho 0,25 
 điểm)
 Viết đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) trình bày suy nghĩ của bản thân 
 2,0
 về vai trò của gia đình trong cuộc sống của mỗi người.
II. Tạo *Yêu cầu hình thức: Thí sinh trình bày đúng thể thức của một đoạn văn 
lập văn nghị luận trong khoảng dung lượng cho phép; lập luận chặt chẽ; diễn đạt lưu 
 0,25
 bản 1 loát, có cảm xúc; trình bày sạch sẽ, rõ ràng; không mắc lỗi chính tả, dùng từ, 
 (7,0 ngữ pháp.
điểm) *Yêu cầu nội dung: Thí sinh có thể trình bày bằng nhiều cách khác nhau, 
 song cần đạt được các ý cơ bản sau: 0,25
 DeThiHay.net 16 Đề thi và Đáp án kỳ tuyển sinh Lớp 10 tỉnh Ninh Bình môn Văn - DeThiHay.net
 - Gia đình là nơi con người được sinh ra, nuôi dưỡng và lớn lên trưởng thành, 0,25
 ở đó có những mối quan hệ máu thịt thiêng liêng.
 - Gia đình có vai trò vô cùng quan trọng trong cuộc sống của mỗi người.
 Cụ thể: 0,25
 + Hình thành nền tảng, đạo đức, nhân cách, đặc biệt là giai đoạn đầu đời.
 + Cho con người gắn kết yêu thương và được trải nghiệm hạnh phúc vô giá; 0,25
 là điểm tựa để vượt qua mọi khó khăn, vững vàng trong cuộc sống.
 + Là hạt nhân cốt lõi để mỗi người thấy đó là nguồn cội; là nơi đi về; là quê 
 hương, Tổ quốc mình. 0,25
 - Con người cần có ý thức trân trọng và nỗ lực đóng góp phần của mình để 
 tạo dựng và gìn giữ hạnh phúc gia đình (lớn và nhỏ) từ những việc làm nhỏ 0,25
 nhất.
 - Phê phán những hành vi, lối sống coi nhẹ vai trò của gia đình; phá vỡ hạnh 
 phúc gia đình của người khác. 0,25
 (Trong quá trình bàn luận, thí sinh cần điểm dẫn chứng minh họa cho thuyết 
 phục.)
 Phân tích nhân vật Vũ Nương trong đoạn trích (từ câu Qua năm sau, giặc 
 ngoan cố đã chịu trói, việc quân kết thúc đến câu Nói xong, nàng gieo mình 5,0
 xuống sông mà chết).
 I. Xác định đúng vấn đề nghị luận: Phân tích nhân vật Vũ Nương trong 
 0,25
 đoạn trích đã cho.
 II. Yêu cầu về hình thức: Thí sinh biết làm đúng kiểu bài nghị luận phân 
 tích một nhân vật trong một đoạn trích của tác phẩm văn xuôi trung đại. Bài 
 viết có bố cục đầy đủ (mở bài, thân bài, kết bài); kết cấu chặt chẽ; hệ thống 0,25
 luận điểm rõ ràng; diễn đạt mạch lạc, lưu loát, có cảm xúc; trình bày sạch sẽ; 
 không mắc các lỗi chính tả, dùng từ, ngữ pháp.
 III. Yêu cầu về nội dung: Thí sinh có thể trình bày theo những cách khác 
 nhau nhưng cần đạt được các ý sau:
 2
 1. Giới thiệu vấn đề nghị luận: Tác giả Nguyễn Dữ, tác phẩm Chuyện 
 người con gái Nam Xương và nhân vật Vũ Nương trong trích đoạn (từ câu 
 0,5
 Qua năm sau, giặc ngoan cố đã chịu trói đến câu Nói xong, nàng gieo mình 
 xuống sông mà chết).
 2. Khái quát về tác giả Nguyễn Dữ, tập Truyền kì mạn lục, vị trí trích đoạn 
 0,25
 trong tác phẩm Chuyện người con gái Nam Xương.
 3. Phân tích nhân vật Vũ Nương trong đoạn trích:
 a. Vũ Nương bị chồng nghi thất tiết.
 - Nguyên nhân: câu nói của bé Đản về người cha - chiếc bóng và sự đa nghi 
 0,75
 hay ghen, thiếu suy xét, kém hiểu biết của Trương Sinh.
 → Chi tiết chiếc bóng là mấu chốt tạo nên sự éo le, hiểu lầm, là đầu mối bi 
 kịch của Vũ Nương.
 DeThiHay.net