16 Đề thi và Đáp án kỳ tuyển sinh Lớp 10 Đà Nẵng môn Văn

 16 Đề thi và Đáp án kỳ tuyển sinh Lớp 10 Đà Nẵng môn Văn - DeThiHay.net
 ĐỀ SỐ 5
 KÌ THI TUYỂN SINH LỚP 10 TRUNG HỌC PHỔ THÔNG
 SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
 NĂM HỌC 2021-2022
 THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG
 Môn thi: NGỮ VĂN
 ĐỀ CHÍNH THỨC
 Thời gian làm bài: 120 phút (không kể thời gian giao đề)
Câu 1 (2,0 điểm)
Đọc văn bản sau và trả lời các câu hỏi:
 Bài học đầu tiên
Mỗi người trong số 7 anh em chúng tôi đều đã từng làm việc trong cửa hàng nhỏ của cha trên vùng thảo 
nguyên phía bắc tiểu bang Dakota. [...]
Một buổi chiều ngay trước lễ Giáng sinh năm tôi học lớp 8, một cậu bé khoảng 5 hay 6 tuổi bước và cửa 
hàng trong bộ áo khoác tả tơi, tay áo rách nát dơ bẩn, đầu tóc rối bù, đôi giày mòn vẹt kéo lê. Tôi trông nó 
rất nghèo, nghèo đến nỗi không mua nổi bất cứ thứ gì trong cửa hàng này. Nó rụt rè nhìn quanh gian đồ 
chơi, cầm lên ngắm nghía chúng rồi đặt vào chỗ cũ.
Đúng lúc đó cha tôi xuất hiện. Ông tiến đến gần thằng bé. Đôi mắt xanh ánh màu thép mỉm cười và hỏi 
thằng bé xem nó cần gì? Thì ra, nó muốn mua một món quà Giáng sinh cho anh trai. Cha tôi bảo:
- Cháu cứ xem cho thỏa thích. Cần gì thì cứ nói, bác sẽ lấy cho. (Tôi rất ngạc nhiên khi ông trân trọng nó 
như một người lớn).
- Món này giá bao nhiêu ạ? Thằng bé hỏi sau khi chọn chiếc máy bay.
- Thế cháu có bao nhiêu nào? 
Thằng bé chìa ra một nắm tiền nhăn nhúm. 27 cents. 
- Bấy nhiều đó đủ đấy, cha tôi mỉm cười nói. Cháu có thể mang món quà về.
Tôi lặng ngắm thằng bé trong lúc đang gói món hàng lại. Đối với tôi, giờ đây, nó không còn là tháng bé 
rách rưới, tóc tai bù xù với đôi giày mòn vẹt kéo lê. Đó là một cậu bé hết sức rạng rỡ ôm món quà mà cậu 
nâng niu như báu vật. Tôi nghĩ về cha tôi và niềm vui sướng tột độ của cậu bé. Tôi hiểu ra một điều gì đó. 
Chiếc máy bay thực sự đáng giá 38 đôla.
 (Nhiều tác giả, Những câu chuyện về lòng yêu thương, NXB Trẻ, 2002)
a) Lời dẫn: “Cháu cứ xem cho thỏa thích. Cần gì thì cứ nói, bác sẽ lấy cho.” là lời dẫn trực tiếp hay lời 
dẫn gián tiếp? (0,5 điểm)
b) Xác định khởi ngữ trong câu: “Đối với tôi, giờ đây, nó không còn là thằng bé rách rưới, tóc tai bù xù 
với đôi giày mòn vẹt kéo lê...” (0,5 điểm)
c) Theo em, vì sao cậu bé “vui sướng tột độ” khi mua được món quà Giáng sinh cho anh trai? (0,5 điểm)
d) Qua câu chuyện, em có nhận xét gì về nhân vật người cha? (0,5 điểm)
Câu 2. (3,0 điểm)
Viết một đoạn văn hoặc bài văn ngắn trình bày suy nghĩ của em về ý nghĩa của sự tế nhị khi giúp đỡ người 
khác.
Câu 3. (5,0 điểm)
Phân tích một trong ba đoạn thơ sau để thấy được vẻ đẹp của con người Việt Nam:
 Đoạn 1: 
 DeThiHay.net 16 Đề thi và Đáp án kỳ tuyển sinh Lớp 10 Đà Nẵng môn Văn - DeThiHay.net
 Ta hát bài ca gọi cá vào, 
 Gõ thuyền đã có nhịp trăng cao. 
 Biển cho ta cá như lòng mẹ 
 Nuôi lớn đời ta tự buổi nào.
 Sao mờ, kéo lưới kịp trời sáng 
 Ta kéo xoăn tay chùm cá nặng. 
 Vảy bạc đuôi vàng loé rạng đông, 
 Lưới xếp buồm lên đón nắng hồng.
 Câu hát căng buồm với gió khơi, 
 Đoàn thuyền chạy đua cùng mặt trời. 
 Mặt trời đội biển nhô màu mới, 
 Mắt cá huy hoàng muôn dặm phơi.
 (Huy Cận, Đoàn thuyền đánh cá) 
 Đoạn 2: 
 Những chiếc xe từ trong bom rơi 
 Ðã về đây họp thành tiểu đội 
 Gặp bè bạn suốt dọc đường đi tới 
 Bắt tay qua cửa kính vỡ rồi.
 Bếp Hoàng Cầm ta dựng giữa trời 
 Chung bát đũa nghĩa là gia đình đấy 
 Võng mắc chông chênh đường xe chạy 
 Lại đi, lại đi trời xanh thêm.
 Không có kính, rồi xe không có đèn, 
 Không có mui xe, thùng xe có xước, 
 Xe vẫn chạy vì miền Nam phía trước: 
 Chỉ cần trong xe có một trái tim.
 (Phạm Tiến Duật, Bài thơ về tiểu đội xe không kính) 
 Đoạn 3: 
 Người đồng mình thương lắm con ơi 
 Cao đo nỗi buồn 
 Xa nuôi chí lớn 
 Dẫu làm sao thì cha vẫn muốn 
 Sống trên đá không chê đá gập ghềnh 
 Sống trong thung không chê thung nghèo đói 
 DeThiHay.net 16 Đề thi và Đáp án kỳ tuyển sinh Lớp 10 Đà Nẵng môn Văn - DeThiHay.net
 Sống như sông như suối 
 Lên thác xuống ghềnh 
 Không lo cực nhọc 
 Người đồng mình thô sơ da thịt 
 Chẳng mấy ai nhỏ bé đâu con 
 Người đồng mình tự đục đá kê cao quê hương 
 Còn quê hương thì làm phong tục
 (Y Phương, Nói với con)
 DeThiHay.net 16 Đề thi và Đáp án kỳ tuyển sinh Lớp 10 Đà Nẵng môn Văn - DeThiHay.net
 ĐÁP ÁN
I. ĐỌC HIỂU
Câu 1:
Cách giải:
a. Lời dẫn: “Cháu cứ xem cho thỏa thích. Cần gì thì cứ nói bác sẽ lấy cho” là lời dẫn trực tiếp.
b. Khởi ngữ trong câu là “Đối với tôi”
c. Theo em, lý do cậu bé vui sướng tột độ khi mua được món quà tặng anh trai là vì:
- Cậu bé nghèo không nghĩ mình có khả năng mua một món quà tặng cho anh trai
- Hơn hết cả là vì tình yêu thương mà cậu bé dành cho anh.
- Cũng có thể cậu bé cảm nhận được sự giúp đỡ của chủ cửa hàng và nâng niu, trân trọng, biết ơn sự giúp 
đỡ ấy.
d. Nhân vật người cha trong đoạn trích là:
- Một người giàu lòng yêu thương, biết quan tâm giúp đỡ người khác.
- Tinh tế trong cách giúp đỡ những người gặp khó khăn.
Câu 2:
Cách giải:
I. Mở bài:
- Giới thiệu về ý nghĩa của sự tế nhị khi giúp đỡ người khác.
II. Thân bài:
a. Giải thích:
- Tế nhị là tránh nói thẳng vào những điều khó nói, nhạy cảm, dung tục hay điều có thể gây đau buồn hoặc 
kinh sợ ở người khác.
- Giúp đỡ:
+ Là sự đồng cảm, luôn thấu hiểu và quan tâm đến người khác
+ Là san sẻ những gì mình có với người khác
+ Cùng vui cùng buồn với người khác, khi họ gặp khó khăn, gian khổ
=> Khẳng định ý nghĩa của sự tế nhị khi giúp đỡ người khác là đức tính tốt, cần phát huy.
b. Bàn luận
- Biểu hiện của sự tế nhị khi giúp đỡ người khác.
+ Luôn sẵn sàng mở lòng giúp đỡ những người xung quanh. Cho đi mà không yêu cầu đền đáp.
+ Sống trung thực, không gian dối, vụ lợi.
+ Sống đúng lương tâm, suy nghĩ, cảm xúc của bản thân.....
- Dẫn chứng: HS lấy dẫn chứng phù hợp
- Ý nghĩa của sự tế nhị khi giúp đỡ người khác.
+ Luôn được mọi người kính trọng, nể phục.
+ Bản thân có được sự thanh thản trong tâm hồn.
- Tại sao cần phải tế nhị khi giúp đỡ người khác?
+ Sự tế nhị khi giúp đỡ người khác chính là biểu hiện của niềm tin vào cuộc sống tốt đẹp. 
+ Khi bạn biết đối xử giúp đỡ với mọi người cũng là lúc bạn nhận được sự giúp đỡ từ xã hội. Như vậy tử 
tế sẽ khiến cho các mối quan hệ trở nên tốt đẹp hơn.
 DeThiHay.net 16 Đề thi và Đáp án kỳ tuyển sinh Lớp 10 Đà Nẵng môn Văn - DeThiHay.net
+ Sự tế nhị khi giúp đỡ người khác là biểu hiện của sự thiện tâm, đức độ. Khi con người biết làm đẹp tâm 
của mình, khi đó họ mới trở thành người thực sự có giá trị.
+ Giảm bớt tệ nạn xã hội, cải thiện bộ mặt xã hội
+ Mang lại mái ấm, hạnh phúc và cơ hội mới cho các em
c. Phản đề: 
- Phê phán những con người sống ích kỉ, giả dối.
- Những người sống vô cảm, không biết yêu thương con người, đối xử tệ bạc với nhau.
d. Liên hệ, rút ra bài học: 
- Sự tế nhị khi giúp đỡ người khác là rất quan trọng trong cuộc sống.
- Em đã thể hiện lối sống của mình trong cuộc sống như thế nào?
3. Kết bài
Mở rộng, kết luận lại vấn đề: Đó là một truyền thống quý báu của dân tộc, cần giữ gìn và phát huy.
Câu 3: 
Cách giải:
1. Mở bài
- Giới thiệu khái quát về tác giả Y Phương (những nét cơ bản về con người, cuộc đời, đặc điểm sáng tác,)
- Giới thiệu khái quát về bài thơ “Nói với con” (xuất xứ, hoàn cảnh ra đời, những đặc sắc về nội dung và 
nghệ thuật,)
- Giới thiệu khái quát về đoạn thơ và “người đồng mình” nói riêng, vẻ đẹp của con người Việt Nam nói 
chung.
2. Thân bài
a. Người đồng mình biết lo toan và giàu mơ ước:
- Người đồng mình không chỉ là những con người giản dị, tài hoa trong cuộc sống lao động mà còn là những 
con người biết lo toan và giàu mơ ước:
+ Với cách nói “Người đồng mình thương lắm con ơi!” người cha biểu lộ tình cảm yêu thương chân thành 
về gian truân, thử thách cùng ý chí mà người đồng mình đã trải qua.
+ Bằng cách tư duy độc đáo của người miền núi, Y Phương đã lấy cái cao vời vợi của trời để đo nỗi buồn, 
lấy cái xa của đất để đo ý chí con người.
+ Sắp xếp tính từ “cao”, “xa” trong sự tăng tiến, nhà thơ cho thấy khó khăn, thử thách càng lớn thì ý chí con 
người càng mạnh mẽ.
=> Có thể nói, cuộc sống của người đồng mình còn nhiều nỗi buồn, còn nhiều bộn bề thiếu thốn song họ sẽ 
vượt qua tất cả, bởi họ có ý chí và nghị lực, họ luôn tin tưởng vào tương lai tốt đẹp của dân tộc.
=> Liên hệ với hình ảnh con người Việt Nam
b. Người đồng mình dù sống trong nghèo khổ, gian nan vẫn thủy chung gắn bó với quê hương, cội nguồn:
“Sống trên đá không chê đá gập ghềnh
Sống trong thung không chê thung nghèo đói
Sống như sông như suối
Lên thác xuống ghềnh
Không lo cực nhọc”.
+ Phép liệt kê với những hình ảnh ẩn dụ “đá gập ghềnh”, “thung nghèo đói” → gợi cuộc sống đói nghèo, 
 DeThiHay.net 16 Đề thi và Đáp án kỳ tuyển sinh Lớp 10 Đà Nẵng môn Văn - DeThiHay.net
khó khăn, cực nhọc.
+ Vận dụng thành ngữ dân gian “Lên thác xuống ghềnh”, ý thơ gợi bao nỗi vất vả, lam lũ.
=> Những câu thơ dài ngắn, cùng những thanh trắc tạo ấn tượng về cuộc sống trắc trở, gian nan, đói nghèo 
của quê hương.
+ Điệp ngữ “sống”, “không chê” và điệp cấu trúc câu cùng hình ảnh đối xứng đã nhấn mạnh: Người đồng 
mình có thể nghèo nàn, thiếu thốn về vật chất nhưng họ không thiếu ý chí và quyết tâm. Người đồng mình 
chấp nhận và thủy chung gắn bó cùng quê hương, dẫu quê hương có đói nghèo, vất vả. Và phải chăng, chính 
cuộc sống nhọc nhằn, đầy vất vả khổ đau ấy đã tôi luyện cho chí lớn để rồi tình yêu quê hương sẽ tạo nên 
sức mạnh giúp họ vượt qua tất cả.
+ Phép so sánh “Sống như sông như suối” gợi vẻ đẹp tâm hồn và ý chí của người đồng mình. Gian khó là 
thế, họ vẫn tràn đầy sinh lực, tâm hồn lãng mạn, khoáng đạt như hình ảnh đại ngàn của sông núi. Tình 
cảm của họ trong trẻo, dạt dào như dòng suối, con sông trước niềm tin yêu cuộc sống, tin yêu con người.
=> Liên hệ với hình ảnh con người Việt Nam
c. Người đồng mình có ý thức tự lập, tự cường và tinh thần tự tôn dân tộc:
- Phẩm chất của người của con người quê hương còn được người cha ca ngợi qua cách nói đối lập tương 
phản giữa hình thức bên ngoài và giá trị tinh thần bên trong, nhưng rất đúng với người miền núi:
“Người đồng mình thô sơ da thịt
Chẳng mấy ai nhỏ bé đâu con”
+ Lời thơ mộc mạc, giản dị nhưng chứa bao tâm tình.
+ Cụm từ “thô sơ da thịt” là cách nói cụ thể về những con người mộc mạc, giản dị.
+ Cụm từ “chẳng nhỏ bé” khẳng định sự lớn lao của ý chí, của nghị lực, cốt cách và niềm tin.
→ Sự tương phản này đã tôn lên tầm vóc của người đồng mình. Họ mộc mạc nhưng giàu chí khí, niềm tin. 
Họ có thể “thô sơ da thịt” nhưng không hề nhỏ bé về tâm hồn, về ý chí.
- Cùng với ý thức tự lực, tự cường, người đồng mình còn ngời sáng tinh thần tự tôn dân tộc và khát vọng 
xây dựng quê hương:
“Người đồng mình tự đục đá kê cao quê hương
Còn quê hương thì làm phong tục”.
+ Lối nói đậm ngôn ngữ dân tộc – độc đáo mà vẫn chứa đựng ý vị sâu xa.
+ Hình ảnh “Người đồng mình tự đục đá kê cao quê hương” vừa mang tính tả thực (chỉ truyền thống làm nhà 
kê đá cho cao của người miền núi), vừa mang ý nghĩa ẩn dụ sâu sắc. Người đồng mình đã tự tay xây dựng 
nên truyền thống quê hương đẹp giàu, sánh tầm với các miền quê khác trên mảnh đất hình chữ S thân yêu.
+ Câu thơ ngầm chứa niềm tự hào kiêu hãnh bởi họ vẫn giữ được bản sắc văn hóa dân tộc.
=> Liên hệ với hình ảnh con người Việt Nam. 
* Đánh giá, nhận xét:
=> Với thể thơ tự do, giọng điệu khỏe khoắn vừa tâm tình tha thiết vừa chứa chan hi vọng cùng những hình 
ảnh, từ ngữ mộc mạc, cụ thể -> nhà thơ nói với con về những vẻ đẹp của người đồng mình để rồi từ đó 
truyền cho con lòng tự hào về quê hương, dân tộc, nhắn nhủ con biết sống đẹp, biết vượt qua gian khó bằng 
niềm tin, ý chí như người đồng mình.
=> Người đồng mình là hình ảnh mang tính biểu tượng đại diện cho vẻ đẹp của con người Việt Nam từ 
muôn đời nay.
 DeThiHay.net 16 Đề thi và Đáp án kỳ tuyển sinh Lớp 10 Đà Nẵng môn Văn - DeThiHay.net
3. Kết bài
Khái quát về những vẻ đẹp cơ bản của “người đồng mình”, các biện pháp nghệ thuật trong đoạn thơ và 
nêu cảm nghĩ của bản thân về vẻ đẹp của con người Việt Nam.
 DeThiHay.net 16 Đề thi và Đáp án kỳ tuyển sinh Lớp 10 Đà Nẵng môn Văn - DeThiHay.net
 ĐỀ SỐ 6
 KÌ THI TUYỂN SINH LỚP 10 TRUNG HỌC PHỔ THÔNG
 SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
 NĂM HỌC 2020-2021
 THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG
 Môn thi: NGỮ VĂN
 ĐỀ CHÍNH THỨC
 Thời gian làm bài: 120 phút (không kể thời gian giao đề)
Câu 1. (2,0 điểm) Đọc văn bản sau và trả lời các câu hỏi:
 Sức mạnh của lời nói
 Malcolm Dalkoff là một cậu bé nhút nhát, dễ bị tổn thương. Cậu có rất ít bạn và luôn phải thui thủi 
một mình.
 Một lần cô giáo đọc cho cả lớp một đoạn truyện ngắn “Loài vật là bạn thân của con người”, sau 
đó phân công cho mỗi học sinh tự viết đoạn kết cho câu chuyện. Dalkoff thích lắm, ngay chiều hôm ấy cậu 
đã hoàn thành bài viết của mình. Nhưng mãi cậu mới có đủ tự tin đem nộp truyện của mình cho cô giáo 
vào buổi học tuần sau.
 Những gì cậu viết cũng như điểm số mà cô giáo đã cho không hề quan trọng. Đối với Dalkoff, điều 
quan trọng nhất mà cũng là điều cậu nhớ nhất lại chính là bốn chữ cô giáo đã phê: “Em viết hay lắm!” Chỉ 
bốn chữ mà cũng đủ để thay đổi toàn bộ cuộc đời cậu bé. Trước khi nhận được bốn chữ đó, cậu chưa bao 
giờ có khái niệm về bản thân hay những điều mình đã làm. Còn sau buổi học hôm ấy, cậu đã chạy thật 
nhanh về nhà, ngồi ngay vào bàn và bắt đầu viết một câu chuyện ngắn, một câu chuyện về tất cả những 
điều cậu đã từng mơ tới và không bao giờ dám nghĩ mình có thể biến những giấc mơ đó thành hiện thực.
 Cậu viết ngày càng nhiều hơn và cứ được một chuyện cậu lại mang tới ngay cho cô giáo của mình 
nhận xét. “Cô ấy đúng là một cô giáo tuyệt vời!” 
 Nhiều năm trôi qua, Malcolm Dalkoff đã trở thành một nhà văn nổi tiếng thay cho cậu bé Malcolm 
Dalkoff tự ti ngày nào. Cậu trở về thăm trường cũ và thăm lại cô giáo ngày xưa của mình. Điều cậu phải 
cảm ơn cô không phải vì cô đã trở thành một người bạn của cậu mà chính là bốn chữ đầu tiên cô đã từng 
phê: “Em viết hay lắm!”, bởi những chữ ấy đã có thể thay đổi cả một cuộc đời.
 (Nhiều tác giả, Trái tim có điều kì diệu, NXB Tre, 2002)
a. Hãy cho biết các từ ngữ được gạch chân thực hiện phép liên kết nào? (0,5 điểm)
b. Tìm khởi ngữ trong câu: “Đối với Dalkoff, điều quan trọng nhất mà cũng là điều cậu nhớ nhất lại chính 
là bốn chữ cô giáo đã phê: “Em viết hay lắm!” (0,5 điểm)
c. Vì sao lời phê của cô giáo: “Em viết hay lắm!” đã làm thay đổi toàn bộ cuộc đời Malcolm Dalkoff? 
(0,5 điểm)
d. Em có đồng tình với điều mà Malcolm Dalkoff nghĩ về cô giáo của mình: “Cô ấy đúng là một cô giáo 
tuyệt vời!” không? Vì sao? (0,5 điểm)
Câu 2. (3,0 điểm)
Viết một đoạn văn hoặc bài văn ngắn trình bày suy nghĩ của em về ý nghĩa của lời khen trong cuộc sống
Câu 3. (5,0 điểm)
Cảm nghĩ của em về tình bà cháu trong hai đoạn thơ sau:
 “Lên bốn tuổi cháu đã quen mùi khói
 Năm ấy là năm đói mòn đói mỏi
 DeThiHay.net 16 Đề thi và Đáp án kỳ tuyển sinh Lớp 10 Đà Nẵng môn Văn - DeThiHay.net
 Bố đi đánh xe, khô rạc ngựa gầy
 Chỉ nhớ khói hun nhèm mắt cháu
 Nghĩ lại đến giờ sống mũi còn cay!
 ()
 Lận đận đời bà biết mấy nắng mưa
 Mấy chục năm rồi, đến tận bây giờ
 Bà vẫn giữ thói quen dậy sớm
 Nhóm bếp lửa ấp iu nồng đượm
 Nhóm niềm yêu thương, khoai sắn ngọt bùi
 Nhóm nồi xôi gạo mới sẻ chung vui
 Nhóm dậy cả tâm tình tuổi nhỏ
 Ôi kì lạ và thiêng liêng – bếp lửa!”
 (Trích Bếp lửa – Bằng Việt - Ngữ Văn 9, NXB Giáo dục, 2020)
 *******Hết*******
 DeThiHay.net 16 Đề thi và Đáp án kỳ tuyển sinh Lớp 10 Đà Nẵng môn Văn - DeThiHay.net
 HƯỚNG DẪN CHẤM 
Câu Nội dung
 a. Các từ ngữ được gạch chân thực hiện phép liên kết: phép thế.
 b. Khởi ngữ: Đối với Dalkoff
 c. Lời phê của cô giáo: “Em viết hay lắm!” đã làm thay đổi toàn bộ cuộc đời của Malcolm 
 Dalkoff vì:
 - Thể hiện sự công nhận đối với những việc làm tốt của Malcolm Dalkoff.
 - Lời động viên, khích lệ, truyền cho Malcolm Dalkoff niềm tin vào khả năng của chính mình.
 1
 d. Học sinh đưa ra quan điểm riêng của mình.
 Gợi ý: Đồng tình.
 Vì:
 - Cô giáo đã truyền cho Malcolm Dalkoff cảm hứng để cậu bé tiếp tục làm những điều mình 
 thích, tin tưởng vào năng lực của mình.
 - Cô dành tình yêu thương và sự quan tâm tới một học trò đặc biệt.
 1. Giới thiệu vấn đề: ý nghĩa lời khen trong cuộc sống.
 2. Giải thích vấn đề: - Lời khen là những ngôn ngữ thể hiện sự đánh giá tốt, vừa lòng về một 
 người, sự vật hay hành động nào đó.
 => Lời khen có ý nghĩa quan trọng trong cuộc sống con người.
 3. Bàn luận vấn đề: 
 - Ý nghĩa của lời khen trong cuộc sống:
 + Lời khen thể hiện sự công nhận của ai đó về một việc làm có ảnh hưởng tích cực của người 
 nào đó. Việc biết công nhận thành quả của người khác thể hiện người khen ngợi là một người 
 hiểu biết và biết chia sẻ.
 2
 + Lời khen là lời động viên, truyền cảm hứng cho người được khen ngợi.
 + Lời khen chân thành giúp cho người được khen ngợi có động lực để cống hiến, tin tưởng vào 
 khả năng của mình.
 - Những trường hợp xứng đáng được khen ngợi:
 + Trẻ con có thành tích học tập tốt, vâng lời cha mẹ, giúp đỡ người già,...
 + Ai đó hoàn thành công việc xuất sắc so với khả năng của họ tin tưởng
 - Phân biệt khen ngợi chân thành với nịnh hót.
 - Phê phán những người không bao giờ biết khen ngợi người khác.
 Liên hệ bản thân và tổng kết
 1. Giới thiệu chung
 Tác giả: Nhà thơ Bằng Việt tên khai sinh là Nguyễn Việt Bằng, sinh năm 1941, quê ở huyện 
 Thạch Thất, tỉnh Hà Tây (nay là Hà Nội). Bằng Việt làm thơ từ đầu những năm 60 của thế kỷ 
 3 XX và thuộc thế hệ các nhà thơ trưởng thành trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ cứu nước.
 + Phong cách sáng tác: Thơ Bằng Việt thường nghiêng về một lời tâm sự, một sự trao đổi suy 
 nghĩ, gây được cảm giác gần gũi, thân thiết đối với người đọc. Thơ ông thường sâu lắng, trầm 
 tư thích hợp với người đọc thơ trong sự trầm tĩnh, vắng lặng.
 DeThiHay.net