14 Đề thi và Đáp án kỳ tuyển sinh Lớp 10 tỉnh Nam Định môn Văn

 14 Đề thi và Đáp án kỳ tuyển sinh Lớp 10 tỉnh Nam Định môn Văn - DeThiHay.net
Câu 6. Trong các câu sau đây, câu nào không chứa thành phần tình thái?
A. Nhiều mây đấy, có lẽ trời sắp mưa.
Β. Trời ở, chỉ còn năm phút.
C. Đêm khuya, chó sủa nhiều chắc là có trộm.
D. Hình như thu đã về.
Câu 7. Trong hai câu thơ sau, nhà thơ Thanh Hải đã sử dụng biện pháp tu từ nào?
 Đất nước như vì sao
 Cứ đi lên phía trước.
A. Liệt kê. B. Hoán dụ. C. Điệp từ. D. So sánh.
Câu 8. Trong đoạn văn sau đây, tác giả dùng các phép liên kết nào?
Một hôm tôi phàn nàn việc ấy với Binh Tư. Binh Tư là một người láng giềng khác của tôi. 
Hắn làm nghề ăn trộm...(Lão Hạc - Nam Cao)
A. Phép lặp, phép thế.
B. Phép nối, phép lặp.
C. Phép thế, phép đồng nghĩa.
D. Phép liên tưởng, phép nối.
Phần II: Đọc hiểu văn bản (2,0 điểm)
Đọc văn bản sau:
(1) Đến bây giờ, khi đã ngồi bao nhiêu giờ chờ các chuyến bay, đã ngủ lê lết nhiều đêm 
trong các phi trường để hôm sau quá cảnh, tôi mới nhận ra rằng mình đã khác xưa. Lúc trước 
chi mơ vè̀ cảm giác được ngồi trong máy bay, giờ mới thấy rằng khoảnh khắc đúng nơi đất 
bằng nhìn chiếc máy bay lướt trên nền trời cũng thật tuyệt diệu. Lúc trước mơ về những 
vùng đất mới, những con người mới, bây giờ mình rõ giữa nơi xa lạ bắt gặp giọng Việt thân 
thương. Trước mơ về những chuyến đi, giờ còn mong cả những chuyến về. Bởi sau những 
giờ bay dài dằng dặc, tôi mới nghiệm ra rằng hạnh phúc của minh không chỉ nằm ở lúc ngồi 
trên những chuyến bay, nhìn mây trắng như bông ngoài cửa sổ, háo hức trước một vùng đất 
mới, những con người mới, một văn hóa mới.
(2) Hạnh phúc của tôi còn ờ lúc quay về, thảnh thơi ngắm dòng Cửu Long đục màu phù sa 
uốn lượn trên bạt ngàn ruộng lúa xanh non, ngó dải rừng Cát Tiên trải một màu xanh thẫm, 
nhìn những mái nhà lô nhô phía dưới, thấy có đâu đó nơi gọi là nhà mình. Hạnh phúc của tôi 
còn là lúc ngồi trên chuyến bay trở về, nghe người ngồi ghế kế bên thì thào giọng miền Tây: 
"Đi đâu về rồi cũng thấy nước Việt mình thật đẹp".
 (Trích Tuổi trẻ đáng giá bao nhiêu, Rosie Nguyễn,
 NXB Hội nhà văn, 2018, tr.143-144)
Thực hiện các yêu cầu:
Câu 1 (0,5 điểm). Trong đoạn (1), sau khi ngồi bao nhiêu giờ chờ các chuyến bay, nhân vật 
tôi nhận ra rằng mình đã khác xưa như thế nào?
 DeThiHay.net 14 Đề thi và Đáp án kỳ tuyển sinh Lớp 10 tỉnh Nam Định môn Văn - DeThiHay.net
Câu 2 (0,75 điểm). Hãy chỉ ra và nêu tác dụng của một biện pháp tu từ trong đoạn văn (2).
Câu 3 (0,75 điểm). Bài học ý nghĩa nhất mà em rút ra sau khi đọc văn bản là gì? Vì sao?
Phần III: Tập làm văn (6,0 điểm)
Câu 1 (1,5 điểm). Từ nội dung văn bản ở phần Đọc hiểu hãy viết 01 đoạn văn (khoảng 15 
câu) trình bày suy nghĩ của em về sự cần thiết phải gắn bó với quê hương xứ sở.
Câu 2 (4,5 điểm). Phân tích nhân vật ông Hai trong đoạn trích Làng (SGK Ngữ văn 9, tập 
một, NXB Giáo dục Việt Nam, 2018, trích truyện ngắn Làng) của nhà văn Kim Lân.
 ----------HẾT----------
 DeThiHay.net 14 Đề thi và Đáp án kỳ tuyển sinh Lớp 10 tỉnh Nam Định môn Văn - DeThiHay.net
 ĐÁP ÁN
Phần I: Tiếng Việt (2,0 điểm)
 Câu 1. C 2. D 3. C 4. B
 Đáp án 5. C 6. B 7. D 8. A
Phần II: Đọc hiểu văn bản (2,0 điểm)
Câu 1 (0,5đ): Trong đoạn (1), nhân vật "tôi" nhận ra mình đã khác xưa ở những điểm:
- Thay vì chỉ mơ cảm giác ngồi trên máy bay, giờ thấy đứng dưới đất nhìn máy bay cũng 
tuyệt diệu.
- Thay vì chỉ mơ về vùng đất mới, giờ thấy hạnh phúc khi bắt gặp giọng Việt thân thương 
nơi xa lạ.
- Thay vì chỉ mơ về những chuyến đi, giờ còn mong cả những chuyến về.
Câu 2 (0,75đ):
- Biện pháp tu từ: Liệt kê ("dòng Cửu Long đục màu phù sa", "dải rừng Cát Tiên trải một 
màu xanh thẫm", "những mái nhà lô nhô") hoặc So sánh ("mây trắng như bông").
- Tác dụng (của phép liệt kê): Nhấn mạnh vẻ đẹp trù phú, bình dị và thân thuộc của cảnh sắc 
quê hương Việt Nam. Đồng thời thể hiện tình yêu tha thiết, sự gắn bó sâu nặng của tác giả 
đối với mảnh đất hình chữ S khi nhìn từ trên cao.
Câu 3 (0,75đ):
- Bài học: Trân trọng giá trị của "sự trở về" và tình yêu quê hương.
- Vì sao: Vì đi xa để mở mang kiến thức là cần thiết, nhưng quê hương mới là cái nôi nuôi 
dưỡng tâm hồn, là nơi bình yên nhất để ta quay về sau những mệt mỏi. Chỉ khi biết yêu và 
trân trọng cội nguồn, con người mới có được hạnh phúc trọn vẹn.
Phần III: Tập làm văn (6,0 điểm)
Câu 1 (1,5đ): Đoạn văn về sự cần thiết phải gắn bó với quê hương.
Gợi ý nội dung: Quê hương là nơi ta sinh ra và lớn lên, là nguồn cội, gốc rễ của mỗi con 
người. Gắn bó với quê hương giúp con người không bị lạc lõng giữa thế giới rộng lớn, tạo 
nên bản sắc và sự tự tin. Tình cảm ấy còn là động lực để mỗi cá nhân cống hiến, xây dựng 
đất nước ngày càng giàu đẹp.
Câu 2 (4,5đ): Phân tích nhân vật ông Hai trong truyện ngắn "Làng".
*Mở bài: Giới thiệu tác giả Kim Lân, tác phẩm "Làng" và nhân vật ông Hai – hình ảnh tiêu 
biểu của người nông dân trong kháng chiến chống Pháp với tình yêu làng hòa quyện trong 
tình yêu nước.
*Thân bài:Tình yêu làng đặc biệt của ông Hai: Hay khoe làng, luôn hãnh diện về làng của 
mình.
- Tâm trạng khi nghe tin làng theo giặc: Đau đớn, tủi nhục, bế tắc (cúi gằm mặt, nằm vật ra 
giường, nơm nớp lo sợ).
 DeThiHay.net 14 Đề thi và Đáp án kỳ tuyển sinh Lớp 10 tỉnh Nam Định môn Văn - DeThiHay.net
- Cuộc đấu tranh nội tâm: "Làng thì yêu thật, nhưng làng theo Tây thì phải thù"Khẳng định 
tình yêu nước rộng lớn hơn tình yêu làng. 
- Niềm vui khi tin đồn được cải chính: Múa tay khoe nhà bị đốt, rạng rỡ hẳn lên.
*Kết bài: Khái quát nghệ thuật xây dựng nhân vật (tâm lý, ngôn ngữ) và khẳng định sức 
sống của nhân vật ông Hai trong lòng độc giả.
 DeThiHay.net 14 Đề thi và Đáp án kỳ tuyển sinh Lớp 10 tỉnh Nam Định môn Văn - DeThiHay.net
 ĐỀ SỐ 5
 SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐỀ THI TUYỂN SINH VÀO LỚP 10 THPT
 NAM ĐỊNH NĂM HỌC 2021 - 2022
 Môn thi: Ngữ Văn
 Thời gian: 120 phút (không kể thời gian giao đề)
Phần I - Tiếng Việt (2,0 điểm)
Hãy chọn phương án trả lời đúng và viết chữ cái đứng trước phương án đó vào bài làm.
Câu 1. Từ nào sau đây không phải là từ láy?
A. Long lanh.
B. Mong muốn.
C. Bát ngát.
D. Lao xao.
Câu 2. Xét về cấu tạo ngữ pháp, câu "Mặt anh hớn hở như một đứa trẻ được quà." (Nguyễn 
Quang Sáng, Chiếc lược ngà) thuộc kiểu câu
A. rút gọn.
B. đặc bięt.
C. ghép.
D. đơn.
Câu 3. Về hình thức, các câu "Thần chết là một tay không thích đùa. Hắn ta lẩn trong ruột 
những quả bom." (Lê Minh Khuê, Những ngôi sao xa xôi) liên kết với nhau bằng phép
A. lặp.
B. nói.
C. thế.
D. đồng nghĩa.
Câu 4. Tổ hợp từ nào sau đây không phải là thành ngữ?
A. Ăn quả nhớ kẻ trồng cây.
B. Mînh đồng da sắt.
C. Lên thác xuống ghềnh.
D. Cá chậu chim lồng.
Câu 5. Biện pháp tu từ nào được sử dụng trong hai câu thơ sau?
 "Mặt trời xuống biển như hòn lửa.
 Sóng đã cài then, đêm sập cửa."
 (Huy Cận, Đoàn thuyền đánh cá)
A. So sánh và nhân hóa.
B. Nhân hóa và ẩn dụ.
C. Ẩn dụ và hoán dụ.
 DeThiHay.net 14 Đề thi và Đáp án kỳ tuyển sinh Lớp 10 tỉnh Nam Định môn Văn - DeThiHay.net
D. So sánh và điệp ngữ.
Câu 6. Phần in đậm trong câu "Vũ Thị Thiết, người con gái quê ở Nam Xương, tính đã thùy 
mi, nết na, lại thêm tư dung tốt đẹp." (Nguyễn Dữ, Chuyện người con gái Nam Xương) là 
thành phần
A. tình thái.
B. cảm thán.
C. phụ chú.
D. khởi ngữ.
Câu 7. Quan hệ ý nghĩa giữa các vế trong câu ghép "Làng thì yêu thật, nhưng làng theo Tây 
mất rồi thì phải thù. " (Kim Lân, Làng) là quan hệ
A. bổ sung.
B. tăng tiến.
C. tiếp nối.
D. tương phản.
Câu 8. Câu "Nói có sách, mách có chứng" liên quan đến phương châm hội thoại nào?
A. Phương châm về lương.
B. Phương châm về chất.
C . Phương châm quan hệ.
D. Phương châm lịch sự.
Phần II - Đọc hiểu văn bản (2,0 điểm)
Đọc đoạn trích sau:
*Kim Woo Chung, người sáng lập nên tập đoàn Deawoo từng viết trong quyền sách Thế giới 
quả là rộng lớn và có rất nhiều việc phải làm ràng: "Lịch sử thuộc về những người biết ước 
mơ. Ước mơ là động lực thay đổi thế giới. Tôi cam đoan rằng tất cả những người đang làm 
nên lịch sử thế giới ngày hôm nay đều có những ước mơ lớn khi còn trẻ." Dù là thay đổi bản 
thân mình hay là thay đổi thế giới, thì người ta cũng bắt đầu bằng ước mơ.
Con đường theo đuổi ước mơ không bao giờ là con đường an toàn, cũng không phải là con 
đường dễ dàng. Đôi khi ta phải chấp nhận đi đường vòng, làm việc mình không thích để nuôi 
dưỡng ước mơ. Đôi khi ta phải đứng lên chống lại định kiến xã hội đề đi theo con đường của 
mình. Nhiều khi ta phải đối mặt với cô đơn, thất vọng. Dù làm gì, dù thế nào đi nữa, thì đừng 
bỏ cuộc. Hãy luyện tập bài giũa hằng ngày. Trái ngọt có được sau những chặng đường dài 
thực sự rất xứng đáng. Hãy tin tưởng."
 (Rosie Nguyễn, Tuổi trẻ đáng giá bao nhiêu?,
 NXB Hội nhà văn, 2017, tr.215-216)
Thực hiện các yêu cầu:
Câu 1. (0,5 điểm) Xác định phương thức biểu đạt chính được sử dụng trong đoạn trích.
Câu 2. (0,75 điểm) Việc tác giả trích dẫn câu nói của Kim Woo Chung có tác dụng gì?
 DeThiHay.net 14 Đề thi và Đáp án kỳ tuyển sinh Lớp 10 tỉnh Nam Định môn Văn - DeThiHay.net
Câu 3. (0,75 điểm) Theo em, tại sao "Đôi khi ta phải đứng lên chống lại định kiến xã hội để 
đi theo con đường của mình."?
Phần III - Tập làm văn (6,0 điểm)
Câu 1. (1.5 điểm)
Từ nội dung phần Đọc hiểu văn bản, hãy viết một đoạn văn (từ 10 đến 15 câu) bày tỏ suy 
nghĩ của em về vai trò của ước mơ.
Câu 2. (4,5 điểm)
Phân tích đoạn thơ sau:
 "Những chiếc xe từ trong bom rơi
 Đã về đây họp thành tiểu đội
 Gặp bè bạn suốt dọc đường đi tới.
 Bắt tay qua cửa kính vỡ rồi.
 Bếp Hoàng Cầm ta dựng giữa trời
 Chung bát đũa nghĩa là gia đình đấy
 Võng mắc chông chênh đường xe chạy
 Lại đi, lại đi trời xanh thêm.
 Không có kính, rồi xe không có đèn,
 Không có mui xe, thùng xe có xước,
 Xe vẫn chạy vì miền Nam phía trước:
 Chỉ cần trong xe có một trái tim."
 (Phạm Tiến Duật, Bài thơ về tiểu đội xe không kính,
 Ngữ văn 9, Tập một, NXB Giáo dục Việt Nam, 2016, tr.132)
 ----------HẾT----------
 DeThiHay.net 14 Đề thi và Đáp án kỳ tuyển sinh Lớp 10 tỉnh Nam Định môn Văn - DeThiHay.net
 ĐÁP ÁN
I. TIẾNG VIỆT
Câu 1: B
Mong muốn là từ ghép vì hai thành tố tách ra đều có nghĩa
Chọn B
Câu 2: D
Câu văn "Mặt anh hớn hở như một đứa trẻ được quà" là câu đơn:
Chủ ngữ: Mặt anh
Vị ngữ: hớn hở như một đứa trẻ được quà
Chọn D
Câu 3: C
Xét về hình thức các câu trên được liên kết với nhau bằng phép thế.
(Hắn ta thế cho Thần chết)
Chọn C
Câu 4: A
Ăn quả nhớ kẻ trồng cây là câu tục ngữ
Chọn A
Câu 5: A
Hai biện pháp tu từ được sử dụng là so sánh (Mặt trời với hòn lửa) và nhân hóa (Sóng cài 
then)
Chọn A
Câu 6: C
Phần in đậm trong câu trên là thành phần phụ chú nhằm giải thích thêm về Vũ Thị Thiết
Chọn C
Câu 7: D
Quan hệ ý nghĩ giữa các vế câu ghép là quan hệ tương phản
Chọn D
Câu 8: B
Câu nói: Nói có sách mách có chứng nghĩa là:
Nói đúng sự thật, có chứng cứ rõ ràng và có thể kiểm chứng được. Tôn trọng phương châm 
về chất.
Chọn B
II. ĐỌC HIỂU
Câu 1:
Phương thức biểu đạt chính của đoạn trích: nghị luận
Câu 2:
 DeThiHay.net 14 Đề thi và Đáp án kỳ tuyển sinh Lớp 10 tỉnh Nam Định môn Văn - DeThiHay.net
- Việc trích dẫn ý kiến của Kim Woo Chung: "Lịch sử thuộc về những người biết ước mơ. 
Ước mơ là động lực thay đổi thế giới. Tôi cam đoan rằng tất cả những người đang làm nên 
lịch sử thế giới ngày hôm nay đều có những ước mơ lớn khi còn trẻ" - có tác dụng:
- Làm văn bản trở nên sinh động, hấp dẫn, giàu sức thuyết phục.
- Nhấn mạnh, hãy sống có ước mơ và hoài bão. Vì khi có ước mơ, con người sẽ có động lực 
để làm thay đổi bản thân và thế giới.
Câu 3:
"Đôi khi ta phải đứng lên chống lại định kiến xã hội để đi theo con đường của mình" vì con 
đường theo đuổi ước mơ không bao giờ là dễ dàng, nó cũng không an toàn và nhẹ nhàng mà 
đầy chông gai thử thách, định kiến xã hội không phải lúc nào cũng đúng, cũng phù hợp với 
đạo đức, lẽ phải. Chúng ta cần có niềm tin vào lý tưởng, ước mơ của mình, đó là điều kiện 
tiên quyết để theo đuổi ước mơ và cũng là động lực để ta cố gắng mỗi lần gặp phải khó khăn 
trên hành trình.
III. LÀM VĂN
Câu 1:
1. Mở bài
Giới thiệu vấn đề cần nghị luận: vai trò của ước mơ.
2. Thân bài
a. Giải thích
- Ước mơ: là những dự định, khát khao mà mỗi chúng ta mong muốn đạt được trong thời 
gian ngắn hoặc dài. Ước mơ chính là động lực để mỗi chúng ta vạch ra phương hướng đường 
đi để dẫn tới thành công.
b. Phân tích
- Là kim chỉ nam cho mọi dự định, kế hoạch
- Thôi thúc con người hành động, củng cố thêm niềm tin và sự kiên định.
- Giúp con người huy động tối đa những nǎng lực, sở trường cũng như sự cố gắng, nỗ lực 
không ngừng nghỉ để đạt được mục tiêu đặt ra.
- Làm cho cuộc sống của con người trở nên có ý nghĩa hơn. Khi biết ước mơ nghĩa là con 
người biết được mình muốn gì, cần phải làm gì và làm như nào.
c. Chứng minh
- Đưa ra những tấm gương về những con người có ước mơ, hoài bão: Chủ tịch Hồ Chí Minh, 
NicVujic,...
- Ước mơ, hoài bão của học sinh --> thành công
d. Phản biện
- Trong xã hội ngày nay bên cạnh những người có ước mơ, hoài bão cũng có những con 
người không có ước mơ, sống mơ hồ, không có mục đích sống.
 DeThiHay.net 14 Đề thi và Đáp án kỳ tuyển sinh Lớp 10 tỉnh Nam Định môn Văn - DeThiHay.net
- Để cuộc sống trở nên ý nghĩa, để khẳng định giá trị của bản thân trong cuộc sống, mỗi 
người cần có ước mơ, dám ước mơ và dám biến ước mơ ấy thành hiện thực.
3. Kết bài
- Khái quát lại ý nghĩa và tầm quan trọng của ước mơ trong cuộc sống; đồng thời rút ra bài 
học, liên hệ bản thân.
Câu 2:
1. Mở bài
- Giới thiệu về tác giả Phạm Tiến Duật và tác phẩm "Bài thơ về tiểu đội xe không kính"
Tác giả:
- Là nhà thơ khoác áo lính và là một gương mặt tiêu biểu cho thế hệ thơ trẻ kháng chiến 
chống Mĩ.
- Hình tượng trung tâm trong thơ ông là người lính và cô thanh niên xung phong.
- Nghệ thuật: giọng điệu sôi nổi, trẻ trung, hồn nhiên, tinh nghịch mà sâu sắc.
Tác phẩm: Viết năm 1969, được in trong "Vầng trăng quầng lửa".
- Giới thiệu về đoạn trích: ba khổ thơ cuối bài đã thể hiện tình đồng đội keo sơn, gắn bó và ý 
chí quyết tâm giải phóng miền Nam thống nhất đất nước của những người lính.
2. Thân bài
a. Tinh thần bất khuất và tình cảm keo sơn của những người lính
- Từ trong mưa bom, bão đạn những chiếc xe nối đuôi nhau ra chiến trường, vượt qua núi 
cao vực sâu của Trường Sơn để về đây "họp thành tiểu đội", những con người tự bốn phương 
chẳng quen biết nay đã trở thành bạn bè qua những cái bắt tay vội vã:
- Hình ảnh cái nắm tay của người lính hiện lên chân thực, cảm động qua "cửa kính vỡ rồi". 
Dường như ô cửa kính vỡ chẳng làm người lính bận lòng, trái lại nó lại càng làm cho họ có 
cơ hội gần gũi nhau hơn, xóa đi mọi khoảng cách. Cửa kính bỗng trở thành nhân chứng về sự 
gắn bó, đoàn kết của những người lính dọc tuyến đường Trường Sơn. Qua cái bắt tay nồng 
ấm họ trao cho nhau tình cảm thương mến, niềm tin, hi vọng vào một tương lai chiến thắng.
- Trong những giây phút dừng chân ngắn ngủi, họ cùng nhau:
"Bếp hoàng cầm...gia đình đấy"
- Tình đồng đội keo sơn gắn bó được thể hiện qua bữa cơm giữa rừng. Trong giây phút ấy họ 
chia sẻ bát cơm, chiếc đũa,... với nhau. Chính điều đó giúp họ xích lại gần nhau hơn, gắn bó 
với nhau như những người ruột thịt trong gia đình.
- Tình cảm keo sơn đã tiếp sức cho các anh, nâng bước giúp các anh tiếp tục lên đường: 
"Võng mắc...trời xanh thêm"
- Từ láy "chông chênh" gợi sự không chắc chắn, không vững vàng. Phải chăng đó chính là 
hình ảnh của con đường Trường Sơn gồ ghề bị tàn phá bởi bom đạn cùng với những chiếc 
võng lắc lư theo nhịp xe. Câu thơ đã cho thấy những trở ngại, khó khăn, hiểm nguy mà người 
 DeThiHay.net